Tiếng cười cần đúng hoàn cảnh
Khi kể một truyện cười hoặc chuyện vui, hiểu tình huống và chi tiết làm xuất hiện sự bất ngờ. Sắp việc theo mạch để người nghe nhận ra chỗ chuyển, không giải thích hết điểm gây cười ngay ở câu đầu.
Luyện giọng phù hợp, ngừng nhẹ trước chi tiết bất ngờ; không phải cứ nói lớn là chuyện vui hơn. Chọn nội dung vừa với người nghe và thời gian. Không dùng khác biệt về hoàn cảnh, cơ thể, vùng miền hoặc khó khăn của người thật để chế giễu.
Người nghe chú ý, không ngắt lời ở chi tiết chính, có phản hồi vừa phải. Nếu một câu chuyện làm người nghe khó chịu, cần dừng và điều chỉnh, không ép họ cười. Bài này củng cố yêu cầu kể chuyện vui trong chương trình; câu luyện không chấm khả năng kể thật.
Ví dụ điểm gây cười do hiểu lệch
Chuyện vui ngắn do BTVN biên soạn, không gán cho tác giả hoặc nhân vật có thật:
Nam đặt cuốn truyện xuống và bảo: “Tớ đọc hết trang cuối rồi!” Lan hỏi: “Vậy cậu thấy câu chuyện thế nào?” Nam đáp: “Tớ chỉ biết sách in ở đâu. Tớ mới đọc trang cuối thôi.”
Điểm bất ngờ nằm ở việc Lan tưởng Nam đã đọc đến cuối cả cuốn, trong khi Nam chỉ đọc riêng trang cuối có thông tin xuất bản. Lời đáp cuối làm rõ cách hiểu lệch ấy.
Có thể kể chậm hơn ở câu hỏi rồi ngừng nhẹ trước đáp án. Không cần thêm lời chê Nam kém hiểu biết; tiếng cười đến từ cách hiểu, không từ việc gắn nhãn người đọc.
Củng cố kiến thức
Chi tiết tạo bất ngờ trong chuyện minh hoạ là gì?
Chuyện không nêu tên sách là Nam.
Đúng: làm lộ cách hiểu khác về việc đọc hết trang cuối.
Không có dữ kiện này.
Nam chưa đọc câu chuyện.
Lời giải
Đáp án B. Câu đáp cuối giải thích Nam chỉ đọc một trang; người nghe nhận ra khác biệt với cách Lan hiểu. Tình huống và lời đáp tạo tiếng cười, không cần một lời chê nhân vật.
Củng cố kiến thức
Cách kể nào giữ điểm vui và thái độ phù hợp?
Chế giễu khó khăn không phù hợp.
Phản ứng người nghe không nên bị ép.
Như vậy mất bước tạo bất ngờ.
Đúng: hỗ trợ người nghe nhận tình huống và giữ tôn trọng.
Lời giải
Đáp án D. Lời kể cần làm rõ điểm chuyển bất ngờ, đồng thời cân nhắc người nghe. Cười trước cách hiểu không có nghĩa được hạ thấp người khác hoặc ép mọi phản ứng giống nhau.