btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Đường núi: đọc cảnh, âm điệu và lời bình

Lưu trên thiết bị này
Giai điệu đất nước · Chọn bài khác

Hai văn bản giúp đọc cảm xúc qua cảnh

SGK đặt Đường núi của Nguyễn Đình Thi bên bài bình Bài thơ Đường núi của Nguyễn Đình Thi do Vũ Quần Phương viết. Lời thơ gợi một buổi chiều vùng núi với sương mây, suối, ruộng lúa, áo chàm, tiếng hát, ánh lửa và khói mái nhà sàn. Vũ Quần Phương nhận ra tình yêu thiên nhiên, đất đai, thôn bản trong những cảnh ấy. Tình cảm không nhất thiết được nói bằng câu tôi yêu quê hương; nó thấm vào cách chọn cảnh, liên tưởng và âm điệu. Bài bình giúp nhìn sâu hơn vào vẻ đẹp lời thơ. Người bình không chỉ nhắc các cảnh mà giải thích chúng gợi niềm vui, sự thân yêu và những rung động trong tâm hồn như thế nào.

Ví dụ từ cảnh đến lời giải thích

**Ruộng vàng, lúa rung rinh, áo chàm và tiếng hát:** người bình nhận thấy niềm vui kín đáo trong những hình ảnh chuyển động, giàu sức sống. Cảnh không đơn thuần được liệt kê mà được nhìn bằng lòng yêu mến. **Ánh lửa bờ tre, khói xanh mái nhà sàn:** bài bình gợi cảm giác ấm lòng trước những dấu hiệu sinh hoạt thân thuộc. Hai dòng sáu tiếng giữa những dòng ngắn hơn được đọc như chỗ cảm xúc lắng lại, lưu giữ hơi ấm trong kí ức. **Các cảnh nối nhanh:** từ đường, suối đến ruộng, nhà, trăng, điểm nhìn thay đổi. Theo lời bình, điều nối cảnh là cảm xúc thân yêu với vùng đất, không phải một hành trình được kể đầy đủ từng bước. Những ý trên diễn giải bằng lời riêng cách đọc của Vũ Quần Phương. Khi nhận xét, vẫn cần trở lại các từ ngữ, hình ảnh của Đường núi.

Ví dụ âm điệu và cách bổ sung cảm nhận

Đường núi có dòng dài ngắn khác nhau: riêng dòng Gió nổi có hai tiếng; dòng về bờ tre có sáu tiếng; hai dòng cuối có bảy tiếng. Không thể gọi bài là thơ năm chữ chỉ vì trong bài có những dòng năm tiếng. Vũ Quần Phương chú ý sự thay đổi độ dài và âm điệu theo cảm xúc. Nhịp điệu không chỉ do các dòng gieo cùng vần; những chỗ ngừng, lắng và ngân cũng góp phần thể hiện tình cảm. Có thể bổ sung cách đọc từ láy: rung rinh làm chuyển động lúa nhẹ, sinh động; văng vẳng gợi âm thanh hươu từ xa. Phần bổ sung cần nối những từ ấy với cảnh và cảm xúc, không chỉ nói bài thơ rất hay hoặc giả người bình đã phân tích mọi chi tiết.

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào phân biệt đúng vai trò hai tác giả trong bài học?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Theo cách đọc của Vũ Quần Phương được trình bày, vì sao nhiều cảnh khác nhau vẫn tạo sự liền mạch?
Chọn một đáp án