Đọc lại sự việc sau khi biết sự thật
Ở cuối truyện, Vua chích choè cho biết chính mình đã đóng giả người hát rong, cũng là người cưỡi ngựa làm vỡ đồ gốm của công chúa. Sự bộc lộ này nối các sự việc trước đó: những người tưởng khác nhau thực ra là một người.
Theo lời vua, các việc ấy nhằm uốn sửa tính kiêu ngạo và cách giễu cợt của công chúa. Khi nàng nhận lỗi, vua an ủi và đám cưới được tổ chức. Kết thúc có hậu gắn với sự thay đổi của nhân vật, không phải nhân vật giữ nguyên thái độ cũ mà vẫn được thưởng.
Người kể còn kết bằng một lời nói đùa, tưởng tượng mình và người nghe cùng dự lễ cưới. Cách kết này tạo giọng vui, kéo người nghe vào thế giới cổ tích; không có nghĩa người kể đang chứng minh một đám cưới có thật.
Ví dụ: hiểu lại người cưỡi ngựa làm vỡ đồ gốm
Khi công chúa bán đồ gốm, một người cưỡi ngựa xông vào khiến hàng vỡ. Lúc đọc đến đây, có thể coi đó là một tai hoạ trong công việc mới của nàng.
Đến cuối, vua cho biết mình chính là người cưỡi ngựa ấy và cũng là người hát rong. Thông tin mới giúp hiểu lại sự việc trước đó: đó là một phần trong chuỗi thử thách do vua sắp đặt, theo lời giải thích của nhân vật.
Điểm cần chú ý là **thông tin được bộc lộ ở cuối làm thay đổi cách hiểu về sự việc trước**. Không nói rằng công chúa đã biết mọi chuyện ngay từ đầu.
Sau khi kể đám cưới, người kể tưởng tượng mình và người nghe có mặt ở đó. Lời kết vui nối việc kể chuyện với người nghe. Đây là lời của người kể, không phải lời công chúa tự nhận đã chứng kiến đám cưới của người khác.
Củng cố kiến thức
Thông tin nào ở cuối truyện giúp hiểu lại việc đồ gốm bị làm vỡ?
Việc dọn nhà không giải thích người làm vỡ hàng là ai.
Hoàn cảnh trước đây của nàng không bộc lộ thân phận người cưỡi ngựa.
Việc mua hàng không giải thích sự sắp đặt của vua.
Đúng: thân phận được bộc lộ nối sự việc này với những thử thách khác.
Lời giải
Đáp án D. Sau khi vua nói mình là cả người hát rong lẫn người cưỡi ngựa, người đọc biết việc làm vỡ hàng thuộc chuỗi thử thách do cùng một người sắp đặt. Thông tin ấy xuất hiện ở cuối; không thể suy ra công chúa đã biết thân phận từ đầu.
Củng cố kiến thức
Nên hiểu thế nào về lời kết tưởng tượng người kể và người nghe cùng dự lễ cưới?
Lời kết không cung cấp bằng chứng lịch sử.
Đúng: người kể vui đùa, mời người nghe cùng hình dung kết thúc hạnh phúc.
Đây là lời người kể, không phải lời thú nhận của công chúa.
Truyện có đám cưới; lời nói đùa không phủ nhận sự việc ấy.
Lời giải
Đáp án B. Người kể dùng lời vui đùa để tạo cảm giác gần gũi, như đưa người nghe tới lễ cưới trong thế giới cổ tích. Không đọc lời ấy như chứng cứ lịch sử hay lời nhân vật. Nó làm không khí kết thúc vui hơn, chứ không phủ nhận đám cưới trong truyện.