Viết bài văn kể lại một trải nghiệm

Yêu cầu và cách chuẩn bị

Bài văn kể lại một trải nghiệm chia sẻ sự việc đáng nhớ mà người viết đã trải qua. Người viết dùng ngôi thứ nhất, thường xưng “tôi”, kể rõ diễn biến và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ. Trải nghiệm không cần lớn lao; điều quan trọng là sự việc cụ thể và ý nghĩa đối với người kể. Trước khi viết, chọn một việc có thể nhớ và chia sẻ. Ghi lại thời gian, nơi chốn, người liên quan, việc mở đầu, điều xảy ra tiếp theo, kết quả và cảm xúc. Không nên bịa một trải nghiệm rồi trình bày như chuyện thật của bản thân. Dàn ý gồm mở bài giới thiệu trải nghiệm; thân bài kể diễn biến với những chi tiết cần thiết; kết bài nêu kết quả và cảm xúc hoặc điều rút ra. Cảm xúc có thể xuất hiện trong diễn biến, không nhất thiết chỉ đặt ở câu cuối.

Ví dụ: từ ý đến dàn ý

Tình huống minh hoạ do BTVN biên soạn, không phải bài làm hay trải nghiệm thật của một học sinh: Một người kể lần đầu giới thiệu cuốn sách mình thích trước lớp. Những ý cần giữ là: đã chuẩn bị nhưng vẫn hồi hộp; quên một ý khi bắt đầu; nhìn lại phiếu ghi ý và tiếp tục; được một người bạn động viên; sau đó tự tin hơn. Có thể lập dàn ý: mở bài giới thiệu lần trình bày đầu tiên; thân bài kể lúc chuẩn bị, lúc lúng túng rồi cách vượt qua; kết bài nêu niềm vui và điều học được về việc chuẩn bị, bình tĩnh. Không thêm quá nhiều chuyện về những ngày khác, vì chúng dễ làm trải nghiệm chính bị loãng.

Ví dụ: kể việc cùng cảm xúc

Đoạn minh hoạ do BTVN biên soạn: “Đến lượt mình, tôi cầm phiếu ghi ý bước lên trước lớp. Mấy câu đã tập bỗng biến mất khỏi trí nhớ. Tôi nhìn xuống phiếu, hít một hơi rồi bắt đầu lại. Khi thấy Lan mỉm cười ở bàn đầu, tôi bớt run và nói rõ hơn.” Đoạn dùng ngôi thứ nhất nhất quán. Sự việc chuyển từ lúng túng đến tìm cách tiếp tục. Chi tiết quên lời, nhìn phiếu và bớt run khiến cảm xúc hiện ra qua diễn biến, thay vì chỉ ghi “tôi rất xúc động”. Khi chỉnh sửa toàn bài, cần kiểm: đã giới thiệu trải nghiệm chưa; các sự việc có nối tiếp rõ không; ngôi kể có nhất quán không; cảm xúc có gắn với việc được kể không; từ ngữ, chính tả và câu có rõ nghĩa không. Đây là cách làm tham khảo, không phải đoạn để học thuộc rồi nhận là trải nghiệm của mình.

Củng cố kiến thức

Để tìm ý cho bài kể một trải nghiệm, nhóm câu hỏi nào phù hợp nhất?

ASự việc xảy ra khi nào, ở đâu, diễn biến và cảm xúc ra sao?BTất cả bài thơ trong sách có bao nhiêu dòng?CCần thuộc nguyên văn bài mẫu nào để chép lại?DNhân vật cổ tích nào có phép thuật mạnh nhất?

Củng cố kiến thức

Bản nháp chỉ ghi “Tôi lên trình bày. Tôi nói xong. Tôi rất vui.” Cách chỉnh nào giúp đoạn kể rõ hơn?

AThay mọi từ “tôi” bằng tên người kể để bỏ ngôi thứ nhất.BThêm danh sách tất cả sách trong thư viện.CBổ sung một khó khăn, cách vượt qua và chi tiết cho thấy cảm xúc.DLặp lại “tôi rất vui” ở mỗi câu.