Chuẩn bị và trình bày ý kiến
Chọn một vấn đề gần gũi có thể trao đổi, như chia sẻ việc nhà hoặc lắng nghe người thân. Cần nêu rõ vấn đề, ý kiến của người nói, lí do và ví dụ phù hợp; có thể kết thúc bằng một cách ứng xử được đề xuất.
Ghi các ý chính, sắp xếp trình tự rồi tập trình bày. Khi nói, giữ trọng tâm, dùng giọng tự nhiên và tốc độ vừa phải. Ví dụ cụ thể hỗ trợ lí do nhưng không nên kể quá dài khiến người nghe quên vấn đề đang bàn.
Khi nghe ý kiến khác, cần hiểu đúng trước khi phản hồi. Có thể hỏi để làm rõ, đồng tình hoặc bổ sung lí do. Không chê người có cách nghĩ khác, không dùng một tình huống riêng để kết luận về mọi gia đình.
Ví dụ: ý kiến, lí do và đề xuất
Tình huống minh hoạ do BTVN biên soạn: trao đổi về việc chia sẻ việc nhà.
Ý kiến: mỗi thành viên nên nhận một việc phù hợp với khả năng và thời gian của mình. Lí do: công việc được chia sẻ sẽ giảm gánh nặng cho một người và tạo cơ hội quan tâm tới nhau. Ví dụ: có thể tự dọn góc học tập hoặc sắp bàn ăn khi đã được hướng dẫn. Đề xuất: gia đình cùng trao đổi, không phân công công việc vượt quá khả năng hoặc thiếu an toàn.
Nếu người nghe lo việc nhà ảnh hưởng học tập, có thể phản hồi: “Ý kiến ấy cần được tính đến. Có thể chọn việc ngắn, phù hợp với lịch học thay vì giao việc quá nhiều.” Cách trao đổi này vừa tiếp nhận điều hợp lí vừa làm rõ đề xuất, không biến cuộc nói chuyện thành tranh cãi.
Củng cố kiến thức
Cách trình bày nào làm rõ một ý kiến về chia sẻ việc nhà?
Đúng: người nghe hiểu quan điểm và căn cứ.
Ép đồng ý không phải giải thích.
Kể dài chưa làm rõ điều muốn bàn.
Tên người không thay cho ý kiến và lí do.
Lời giải
Đáp án A. Trình bày ý kiến cần cho biết đang bàn điều gì, người nói nghĩ gì và vì sao. Ví dụ cụ thể giúp lí do rõ hơn, nhưng cần phù hợp với vấn đề.
Củng cố kiến thức
Người nghe cho rằng cần tính tới thời gian học. Cách phản hồi nào phù hợp nhất?
Thảo luận cần lắng nghe lí do khác.
Chê con người không giải quyết vấn đề.
Đúng: phản hồi vào nội dung và điều chỉnh đề xuất.
Chuyển đề tài khiến trao đổi không đi tới điều cần bàn.
Lời giải
Đáp án C. Mối lo về thời gian học có liên quan trực tiếp. Tiếp nhận rồi đề xuất cách chia việc phù hợp giúp cuộc trao đổi có ích và giữ sự tôn trọng.