Cánh buồm gợi điều gì?
Những cánh buồm của Hoàng Trung Thông kể cuộc đi dạo và trò chuyện của hai cha con bên biển. Cảnh biển được tả trong sáng, hai cha con hiện lên gần gũi; những câu hỏi của con dần dẫn tới ước mơ đi xa để khám phá.
Khi tìm ý nghĩa một hình ảnh, cần đọc cùng lời nói, hành động quanh nó. Cánh buồm không chỉ là một vật trên biển: qua mong muốn của người con, nó còn gợi hành trình tới những nơi mới.
Từ câu hỏi của con đến kí ức của cha
Các chi tiết được tóm lược từ bài thơ trong SGK:
Sau trận mưa đêm, hai cha con đi trên bãi cát trong ánh sớm mai. Con nhìn biển, hỏi vì sao phía xa chỉ thấy nước và trời, không thấy nhà, cây, người. Cha mỉm cười, xoa đầu con, giải thích rằng theo cánh buồm đi xa sẽ có những vùng đất khác, những nơi cha cũng chưa đi đến.
Con mong cha cho mượn buồm trắng để được đi. Lời mong muốn cho thấy sự tò mò đã thành khát vọng khám phá. Cha lắng nghe, trầm ngâm và nhận ra ước mơ của con gợi lại những mong ước mình từng có.
| Chi tiết | Ý nghĩa |
| --- | --- |
| Cha dắt con, mỉm cười, xoa đầu và trả lời. | Sự yêu thương, nâng đỡ; cha giúp con hình dung thế giới rộng hơn. |
| Con hỏi về phía xa, rồi muốn có buồm để đi. | Tâm hồn hồn nhiên, ham hiểu biết và ước mơ tới những nơi mới. |
| Cha nhận ra mình trong tiếng ước mơ của con. | Mong ước của thế hệ sau đánh thức kí ức của thế hệ trước. |
Hình ảnh cánh buồm nối cảnh biển với ước mơ, nối cuộc trò chuyện hiện tại với kí ức của cha. Vì thế, bài thơ vừa thể hiện tình cha con vừa gợi sự tiếp nối của khát vọng khám phá. Không nên chỉ kể lại hai cha con đã đi đâu mà bỏ qua điều lời hỏi, lời đáp làm hiện lên.
Củng cố kiến thức
Con hỏi về phía xa ngoài biển, rồi mong cha cho mượn buồm trắng để đi. Theo phần tóm lược, cánh buồm gắn với mong muốn nào?
Câu hỏi và mong có buồm hướng tới phía xa, không phải vội về nhà.
Con muốn có buồm để đi, không muốn chỉ ở trên bờ.
Đúng: mong muốn đi xa tiếp nối sự tò mò về những vùng đất khác.
Con lắng nghe cha, không ngăn cha giải thích.
Lời giải
Đáp án C. Trước hết con tò mò về những gì chưa nhìn thấy ở phía xa. Khi nghe cha nói về những vùng đất khác, con muốn có buồm để đi. Cánh buồm vì vậy gắn với khát vọng khám phá, không chỉ là đồ vật được nhắc đến trong cảnh biển.
Củng cố kiến thức
Cha nghe ước mơ đi xa của con và nhận ra những mong ước mình từng có. Chi tiết này góp phần thể hiện điều gì?
Đúng: ước mơ của con gợi lại mong ước của cha.
Cha nhận ra mong ước cũ, không phủ nhận mọi hiểu biết.
Con vừa bày tỏ mong muốn đi, không từ bỏ nó.
Chi tiết nằm trong cuộc trò chuyện gần gũi của hai cha con.
Lời giải
Đáp án A. Ước mơ của con khiến cha nhớ tới chính mình trước đây. Sự đồng cảm ấy nối hai thế hệ trong cùng một khát vọng và làm tình cha con thêm sâu sắc. Các kết luận về phủ nhận hiểu biết, từ bỏ ước mơ hay mất đối thoại không phù hợp với diễn biến.