Vì sao cáo muốn kết bạn?
Nếu cậu muốn có một người bạn… trích Hoàng tử bé của Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri, theo bản dịch Nguyễn Tấn Đại được dùng trong SGK. Cuộc gặp hoàng tử bé và cáo bắt đầu khi cả hai đều mong có một người bạn.
Cáo giải thích “cảm hoá” là tạo nên sự gần gũi, gắn bó. Trong cuộc đối thoại này, từ ấy gắn với việc kết bạn, không phải việc dùng sức ép để bắt một con vật phục tùng. Trước khi quen nhau, hoàng tử bé và cáo còn xa lạ; khi gắn bó, mỗi người trở nên đặc biệt đối với người kia. Sự gắn bó ấy cần thời gian và lòng kiên nhẫn.
Tình bạn làm những điều quen thuộc thay đổi ra sao?
Những chi tiết sau được tóm lược từ đoạn trích trong SGK:
Cáo đề nghị hoàng tử bé ngồi cách mình một khoảng, rồi mỗi ngày có thể ngồi gần hơn. Cách làm này cho thấy tình bạn không hình thành chỉ vì một lời tuyên bố: cần có thời gian để quen, tin cậy và cảm thấy gần gũi.
| Điều cáo cảm nhận | Khi chưa gắn bó | Khi gắn bó với hoàng tử bé |
| --- | --- | --- |
| Tiếng bước chân | Tiếng chân người làm cáo sợ và trốn đi. | Tiếng chân hoàng tử bé trở thành âm thanh thân thuộc, gọi cáo ra khỏi hang. |
| Cánh đồng lúa mì | Cáo không ăn bánh mì nên thấy cánh đồng chẳng có ý nghĩa với mình. | Màu lúa vàng gợi nhớ mái tóc hoàng tử bé; cả tiếng gió trên đồng lúa cũng trở nên đáng yêu. |
Cánh đồng không đổi thành một cánh đồng khác. Điều thay đổi là tình cảm của cáo: một màu sắc quen thuộc nay gắn với người bạn. Chi tiết màu lúa mì giúp thấy tình bạn làm cuộc sống bớt đơn điệu, có thêm niềm vui và ý nghĩa.
Vì thế, khi sắp chia tay, cáo buồn nhưng vẫn trân trọng tình bạn. Màu lúa mì sẽ tiếp tục gợi nhớ hoàng tử bé; nỗi buồn xa cách không xoá đi những điều tốt đẹp mà cuộc gặp đã đem lại.
Củng cố kiến thức
Trong cuộc đối thoại, cáo đề nghị hoàng tử bé kiên nhẫn, mỗi ngày ngồi gần hơn; sau khi gắn bó, cả hai trở nên đặc biệt đối với nhau. Nghĩa của “cảm hoá” ở đây là gì?
Cuộc đối thoại không yêu cầu hai người có sở thích giống nhau.
Lời cáo nhấn mạnh sự kiên nhẫn và thời gian gần gũi.
Sự kiên nhẫn và gần gũi khác với việc cưỡng ép bằng nỗi sợ.
Đúng: từ được giải thích bằng quan hệ tình cảm giữa hai nhân vật.
Lời giải
Đáp án D. Những chi tiết kiên nhẫn, ngồi gần dần và trở nên đặc biệt cho nhau đều hướng tới việc xây dựng tình bạn. Nghĩa của từ phải được hiểu trong cuộc đối thoại này. A thêm yêu cầu giống sở thích; B bỏ qua thời gian để tạo gắn bó; C biến sự gần gũi thành ép buộc. Các cách hiểu ấy không phù hợp với lời cáo.
Củng cố kiến thức
Cáo không ăn bánh mì nên trước kia thấy lúa mì chẳng có ý nghĩa. Khi kết bạn với hoàng tử bé có mái tóc vàng, màu lúa mì lại khiến cáo nhớ người bạn. Chi tiết này cho thấy điều gì?
Đúng: màu lúa gắn với kỉ niệm về người bạn.
Chi tiết không nói cáo đổi thức ăn.
Mái tóc gợi kỉ niệm cụ thể, không phải điều kiện chọn bạn.
Đề không có việc hoàng tử bé tặng lúa mì.
Lời giải
Đáp án A. Lúa mì vẫn là lúa mì, nhưng màu vàng của nó nay gợi mái tóc của hoàng tử bé. Nhờ tình cảm gắn bó, điều trước kia không có ý nghĩa đã trở thành một dấu hiệu thân thương. Cách hiểu này dựa vào sự thay đổi trong cảm nhận của cáo, không thêm sự việc tặng lúa hay đổi thức ăn.