Vẻ đẹp của đảo có cả cuộc sống con người
Phần cuối Cô Tô chuyển từ cảnh thiên nhiên đến giếng nước ngọt và sinh hoạt người dân. Chi tiết hoạt động khiến hòn đảo không chỉ đẹp để ngắm mà còn là nơi con người sống, lao động và gắn bó.
Khi phân tích, chọn việc làm cụ thể, giải thích vai trò đối với cuộc sống rồi đọc tình cảm của người viết. Một nhận xét về người dân cần dựa vào cảnh đã kể, không chỉ vào lời khen chung.
Ví dụ: từ nước ngọt đến hình ảnh người mẹ
Theo đoạn trích trong SGK, giếng có nhiều người đến gánh, múc nước. Thuyền mở nắp sạp để nhận nước ngọt, chuẩn bị ra khơi sau bão. Châu Hoà Mãn quẩy nhiều gánh cho thuyền; lời anh nói cho biết nước ngọt cần dành để uống trong chuyến đi dài.
Nước ngọt vừa phục vụ sinh hoạt vừa là nguồn cần thiết cho người đi biển. Hoạt động đi về giữa thuyền và giếng gợi nhịp sống bận rộn, cho thấy sự gắn bó bền bỉ với đảo. Nếu bỏ cảnh này, Cô Tô sẽ thiếu vẻ ấm áp của cuộc sống con người.
Ở cuối đoạn, chị Châu Hoà Mãn địu con được liên tưởng với biển như người mẹ hiền nuôi con. Tư thế chăm con gợi sự dịu dàng, yên tâm; biển cung cấp nguồn sống cho dân đảo như mẹ nuôi dưỡng con mình. Cách liên tưởng nối thiên nhiên với con người, thể hiện tình yêu mến và sự trân trọng người lao động.
Củng cố kiến thức
Cảnh gánh nước, múc nước và nhận nước ngọt trước khi ra khơi bổ sung điều gì cho bức tranh Cô Tô?
Mặt trời thuộc phần thiên nhiên, không phải điều cảnh này bổ sung.
Cửa kính trong bão thuộc phần khác của đoạn kí.
Đúng: nước ngọt gắn với sinh hoạt và chuyến ra khơi.
Nhận nước là việc chuẩn bị cần thiết, không phải cuộc vui tách khỏi lao động.
Lời giải
Đáp án C. Nhiều người lấy nước; thuyền dự trữ nước để đi biển. Hoạt động ấy cho thấy cuộc sống và công việc thường ngày, đem hơi ấm con người vào bức tranh đảo. A, B nói về cảnh khác; D không đúng vai trò việc lấy nước.
Củng cố kiến thức
Hình ảnh chị Châu Hoà Mãn địu con được nối với biển như mẹ hiền nuôi con. Cách hiểu nào phù hợp nhất?
Đúng: liên tưởng làm nổi bật sự nuôi dưỡng, gần gũi.
Việc chăm con không phủ nhận nhu cầu nước ngọt.
Cảnh vẫn có lao động; liên tưởng không chỉ gợi nỗi sợ.
Biển ở đây gợi sự dịu dàng, khác vẻ dữ dội trong bão.
Lời giải
Đáp án A. Người mẹ dịu dàng địu con gợi sự che chở; biển đem nguồn sống cho dân đảo nên được liên tưởng với mẹ nuôi con. Cách kết thúc thể hiện tình yêu biển, tình cảm với người lao động và sự hài hoà giữa cảnh, người.