btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Chùm ca dao: nhận ra lục bát biến thể

Lưu trên thiết bị này
Quê hương yêu dấu · Chọn bài khác

Biến thể không phải lỗi cần sửa

Lục bát biến thể không hoàn toàn theo luật của lục bát thông thường. Số tiếng, cách gieo vần, phối thanh hoặc ngắt nhịp có thể thay đổi. Muốn nhận diện, cần đếm và đối chiếu trong chính văn bản, không chỉ nhớ một khuôn sáu–tám. Trong chùm ca dao, bài về Hà Nội và bài về xứ Lạng đều gồm hai cặp sáu–tám. Bài về Huế biến đổi ở hai dòng đầu. Hai dòng sau vẫn có sáu và tám tiếng; cần xét cả đoạn để thấy chỗ thay đổi.

Đọc đúng những dòng có trong SGK

Bài ca dao về Huế trong Chùm ca dao về quê hương đất nước: Đò từ Đông Ba, đò qua Đập Đá, Đò về Vĩ Dạ, thẳng ngã ba Sình. Lờ đờ bóng ngả trăng chênh Tiếng hò xa vọng, nặng tình nước non. | Dòng thơ | Số tiếng và điểm cần chú ý | | --- | --- | | Đò từ Đông Ba, đò qua Đập Đá | 8 tiếng; “Đá” ở tiếng 8, thanh sắc. | | Đò về Vĩ Dạ, thẳng ngã ba Sình | 8 tiếng; “ngã” ở tiếng 6, thanh ngã. | | Lờ đờ bóng ngả trăng chênh | 6 tiếng. | | Tiếng hò xa vọng, nặng tình nước non | 8 tiếng. | Đếm hai dòng đầu: Đò(1) từ(2) Đông(3) Ba(4) đò(5) qua(6) Đập(7) Đá(8); Đò(1) về(2) Vĩ(3) Dạ(4) thẳng(5) ngã(6) ba(7) Sình(8). Dấu phẩy không làm tăng số tiếng. Trình tự là 8–8–6–8, không phải 6–8–6–8. “Đá” và “ngã” nối vần nhưng đều thanh trắc, khác cách dùng thanh bằng ở vị trí nối vần của lục bát thông thường. Nêu đúng hai điểm ấy là có bằng chứng về biến thể; không bỏ địa danh hoặc đổi tiếng để làm bài vừa khuôn.

Củng cố kiến thức

Theo bốn dòng ca dao đã cho, số tiếng lần lượt là bao nhiêu?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Ở cặp mở đầu, “Đá” cuối dòng 1 nối vần với “ngã” tiếng 6 dòng 2. Nhận xét nào đúng về thanh của hai tiếng và sự biến thể?
Chọn một đáp án