Bài học đường đời đầu tiên: chân dung Dế Mèn

Các chi tiết dưới đây được tóm lược từ đoạn trích trong SGK: | Chi tiết về Dế Mèn | Điều được thể hiện | | --- | --- | | Đôi càng mẫm bóng, vuốt cứng và nhọn, cánh dài, thân hình cường tráng. | Dế Mèn đang lớn, khoẻ mạnh và có vẻ ngoài đẹp đẽ. | | Đi đứng ra vẻ oai vệ; cà khịa với mọi người, quát chị Cào Cào, trêu anh Gọng Vó. | Dế Mèn kiêu căng, thích ra oai và bắt nạt những người yếu hơn. | | Chê Dế Choắt và từ chối việc đào một ngách thông giữa hai hang để Choắt có lối thoát khi nguy hiểm. | Dế Mèn coi thường, thiếu quan tâm tới khó khăn của hàng xóm. | Những chi tiết về càng, vuốt, cánh giữ đặc điểm của loài dế. Việc tự đắc, ra oai, coi thường người khác lại gợi tính cách và cách ứng xử của con người. Sự kết hợp ấy làm nhân vật đồng thoại vừa gần với loài vật, vừa giúp người đọc nghĩ về con người. Có thể nhận xét: Dế Mèn khoẻ đẹp nhưng kiêu căng. Nhận xét về sức khoẻ dựa vào ngoại hình; nhận xét về tính kiêu căng dựa vào cách đi đứng và hành động bắt nạt. Vì thế, không thể chỉ nhìn vẻ ngoài mà kết luận Dế Mèn là một người bạn tốt.