Thế giới qua một cái tôi yêu đời
“Vội vàng” của Xuân Diệu được SGK chọn theo bản trong “Thơ thơ” xuất bản năm 1938. Chủ thể trữ tình hiện diện qua cách xưng tôi, ta, qua ước muốn và cách nhìn cảnh vật; không nên biến từng chi tiết thơ thành một sự kiện tiểu sử.
Ước muốn tắt nắng, buộc gió không phải một kế hoạch có thể làm thật. Đằng sau điều phi lí theo lẽ thông thường là khát vọng giữ màu sắc, hương thơm và vẻ đẹp đang có.
Điệp ngữ giới thiệu liên tiếp cảnh vật làm cuộc sống hiện lên gần gũi, đầy sức sống. Cách cảm nhận huy động nhiều giác quan, gắn vẻ đẹp thiên nhiên với tình yêu và tuổi trẻ. Khi phân tích, cần nói rõ cách dùng từ tạo cảm giác gì, không chỉ gọi tên biện pháp.
Vẻ đẹp không ở một nơi xa
Phân tích do BTVN biên soạn:
Những hình ảnh ong bướm, hoa, lá, chim và ánh sáng được đưa ra liên tiếp qua lời giới thiệu “này đây”. Người đọc có cảm giác vẻ đẹp đang sẵn trước mắt, chứ không phải một cõi hoàn toàn xa cách.
Ở hình ảnh so sánh tháng Giêng với đôi môi gần, một khoảng thời gian được cảm nhận bằng vị ngon và sự gần gũi của tình yêu. Cách kết hợp khác thường này làm mùa xuân trở nên sống động, gợi niềm say mê của người nói; không phải khẳng định thời gian là vật có thể ăn.
Củng cố kiến thức
Điệp ngữ “này đây” trong ví dụ góp phần tạo cảm giác nào?
Lời giới thiệu làm nổi bật sự hiện diện.
Các hình ảnh cùng thể hiện niềm say mê.
Đúng: nối cách giới thiệu với cảm giác gần gũi.
Bài thơ hướng cảm xúc vào cảnh vật.
Lời giải
Đáp án C. Cách giới thiệu lặp lại như chỉ cho thấy từng vẻ đẹp đang có. Những hình ảnh nối tiếp nhau làm cuộc sống trở nên phong phú, gần gũi. Tác dụng cần được đặt trong niềm vui và sự say mê của chủ thể trữ tình.
Củng cố kiến thức
Hiểu ước muốn tắt nắng, buộc gió thế nào là phù hợp?
Ước muốn hướng tới vẻ đẹp trần thế, không rời bỏ nó.
Đúng: hiểu điều phi lí qua cảm xúc.
Chính sự quý trọng làm nảy sinh ước muốn giữ lại.
Nhân vật muốn giữ màu và hương, không xóa chúng.
Lời giải
Đáp án B. Nắng có thể làm phai màu, gió có thể mang hương đi; ước muốn giữ chúng bộc lộ khát vọng giữ vẻ đẹp. Sự mạnh mẽ của cái tôi hiện lên qua lời muốn làm điều vượt lẽ thường, không phải qua một năng lực có thật.