Vận dụng khẳng định, phủ định khi viết nghị luận

Ví dụ do BTVN biên soạn. **Đoạn đầu:** “Người trong bài thao thức chỉ vì cảnh đẹp. Câu cuối cũng nói lo nước nhà, nên cảnh và trách nhiệm không liên quan nhau.” Đoạn có hai vấn đề: vừa nói chỉ vì cảnh đẹp vừa nêu thêm nỗi lo; lại bỏ quan hệ do sự lặp chưa ngủ tạo ra. **Sửa:** “Không thể coi cảnh đẹp là lí do duy nhất của sự thao thức. Hai câu đầu cho thấy tâm hồn nhạy cảm trước âm thanh, ánh trăng; câu cuối làm rõ nỗi lo việc nước. Cách lặp chưa ngủ nối cảm hứng thiên nhiên với trách nhiệm, cho thấy hai phương diện cùng hiện diện.” Đoạn sửa **phủ định cách hiểu duy nhất**, giữ vai trò thật của cảnh, rồi khẳng định quan hệ bằng dẫn chứng. Từ không thể giúp nói dứt khoát, còn phần giải thích làm lời bác có căn cứ.