Quan thanh tra: kết cấu và sự vỡ mộng

Đoạn trích là một bước của toàn mạch

Theo phần tóm tắt trong SGK, vở kịch đi từ tin sắp có thanh tra tới sự nhận nhầm, sự cung phụng và những ảo tưởng ngày càng lớn. Sau khi Khơ-lét-xta-cốp bỏ đi, một bức thư làm lộ sự thật. Đúng lúc ấy lại có tin quan thanh tra thật yêu cầu quan chức trình diện. “Nhân vật quan trọng” thuộc bước phát triển của hiểu lầm: lời khoác lác và phản ứng của người nghe làm những thói tật hiện rõ. Đoạn không phải toàn bộ kết thúc của vở; không thể kết luận quan chức đã sửa mọi sai phạm chỉ vì họ tỏ ra kính cẩn. Phần kết khiến vẻ tự đắc chuyển thành sững sờ, hoảng sợ. Sự sụp đổ của ảo tưởng làm bật ý nghĩa phê phán, cảnh tỉnh. Nhận xét kết cấu cần chỉ ra quan hệ giữa các bước, không chỉ đánh số hồi.

Hai lần nhận ra khác nhau

Phân tích do BTVN biên soạn theo tóm tắt SGK: Bức thư cho quan chức biết người họ cung phụng không phải quan thanh tra. Tin quan thật đã đến lại đặt họ trước điều vốn sợ từ đầu. Hai bước liên tiếp khiến họ không có một khoảng yên ổn để coi chuyện trước chỉ là một trò nhầm vui vẻ. Lớp Câm ở cuối dùng trạng thái sững sờ của cả nhóm để khép mạch ảo tưởng. Việc không nói ở đây cũng có giá trị biểu đạt: vẻ ra oai, tự đắc bị thay bằng sự bất động trước thực tại. Từ đó có thể thấy tiếng cười có sức cảnh tỉnh. Nó phơi bày cái sai và cái trống rỗng; không cần thêm một bản kể rằng mọi nhân vật đã bị xét xử theo một mức án cụ thể, vì tóm tắt không cung cấp điều ấy.

Củng cố kiến thức

Hai bước cuối được phân tích có quan hệ nào?

ACùng xác nhận Khơ-lét-xta-cốp là quan thật.BBức thư làm lộ hiểu lầm; tin quan thật đến khiến nỗi sợ ban đầu trở lại.CTin quan thật khiến bức thư chưa từng tồn tại.DCùng chứng minh mọi sai phạm đã được sửa.

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào về Lớp Câm ở cuối có căn cứ trong ví dụ?

AMọi nhân vật im lặng nên phần kết không có ý nghĩa.BIm lặng chứng minh họ chưa nghe tin nào.CSự sững sờ thay cho vẻ tự đắc, làm rõ sự sụp đổ của ảo tưởng.DIm lặng cho phép thêm một mức án không có trong văn bản.