Ôn học kì I: so sánh và phân tích sáng tạo

Ví dụ do BTVN biên soạn khi đối chiếu “Cảm hoài” và “Tây Tiến” về cách thể hiện con người trước gian khổ. | Cơ sở | Cảm hoài | Tây Tiến | |---|---|---| | Điểm gần | Đau đớn không làm mất khí phách | Gian khổ, hi sinh không xoá lí tưởng | | Cách thể hiện | Điển cố, phép đối, lời hàm súc; nỗi đau của người thất thế | Hồi tưởng cảnh và đồng đội; hiện thực khắc nghiệt đan vẻ hào hoa | **Đoạn triển khai:** Cả hai bài đều để con người hiện ra trong thử thách mà không mất khí phách. Ở “Cảm hoài”, điển cố cùng phép đối nén nỗi đau và sự bất lực của một người trước thời thế; vẻ bi tráng gắn tiếng lòng thất thế. Trong “Tây Tiến”, hồi tưởng về đường hành quân, đêm liên hoan và đồng đội đặt gian khổ bên cạnh tâm hồn hào hoa, lí tưởng chiến đấu. Một bên nổi bật sự dồn nén trong khuôn thơ cổ điển; một bên nâng hình tượng người lính bằng cảm hứng lãng mạn. Điểm gần vì thế không xóa cách biểu đạt riêng của mỗi tác phẩm. Đoạn không chỉ kể bài này rồi bài kia. Các căn cứ được lựa theo một tiêu chí để đi tới nhận xét chung và khác biệt; bài hoàn chỉnh còn cần triển khai thêm bằng chứng ở phạm vi đã chọn.