Một kết quả có thể được trình bày bằng nhiều hình thức
Các hoạt động đã học gồm trình bày so sánh tác phẩm, thuyết trình về cách tiếp cận đời sống, về vay mượn và sáng tạo, bàn vấn đề tuổi trẻ và trình bày báo cáo nghiên cứu. Kết quả viết giúp chuẩn bị ý, bằng chứng cho bài nói, nhưng không cần đọc nguyên mọi trang.
Chọn điều quan trọng theo vấn đề và thời lượng. Mở đầu xác định việc bàn; phần chính triển khai ý có bằng chứng; kết thúc khái quát và mời trao đổi. Phương tiện hỗ trợ cần dễ đọc, được giải thích khi dùng.
Trong thảo luận, tôn trọng lượt phát biểu, nghe đủ ý, hỏi hoặc phản hồi đúng điều người khác nói. Tôn trọng quyền được nêu ý kiến không đồng nghĩa mọi ý đều đã đúng: có thể không đồng ý bằng lí lẽ, bằng chứng mà không chế giễu người nói. Khi viện dẫn quy định, cần kiểm đúng văn bản liên quan, không nhớ mang máng rồi khẳng định.
Không đồng ý mà vẫn giữ cuộc trao đổi
Tình huống giả định do BTVN biên soạn:
Một nhóm thuyết trình rằng hai tác phẩm có cùng hình ảnh nên tác phẩm sau chắc chắn vay mượn tác phẩm trước. Người nghe có thể hỏi nhóm dựa vào quan hệ nguồn nào, hình ảnh có phổ biến ở nhiều tác phẩm không và đã đối chiếu những biến đổi nào.
Các câu hỏi ấy đi vào căn cứ của kết luận. Nói người trình bày không biết gì hoặc cắt lời liên tục không giúp làm rõ quan hệ giữa hai tác phẩm.
Nếu chưa kiểm nguồn, nhóm cần nhận giới hạn: hiện mới thấy điểm giống, chưa đủ kết luận vay mượn. Cách trả lời giữ tính chính xác và mở hướng tìm tiếp; không cần cố bảo vệ một kết luận thiếu căn cứ.
Củng cố kiến thức
Cách phản hồi nào giúp cuộc trao đổi trong ví dụ?
Nhận xét cá nhân không làm sáng tỏ luận điểm.
Cần nghe đúng ý trước khi phản hồi.
Đúng: hỏi vào bước suy luận cần kiểm.
Tôn trọng không đồng nghĩa bỏ kiểm căn cứ.
Lời giải
Đáp án C. Câu hỏi phân biệt điểm giống với bằng chứng về quan hệ vay mượn. Nó giúp người nói làm rõ điều đã làm và điều còn thiếu, không biến bất đồng thành đánh giá con người.
Củng cố kiến thức
Nếu nhóm mới chỉ thấy điểm giống, câu trả lời nào phù hợp?
Đúng: thừa nhận giới hạn và nêu bước tiếp theo.
Giống nhau chưa tự chứng minh vay mượn.
Trao đổi là một phần hoạt động nói, nghe.
Không được nhận đã kiểm việc chưa thực hiện.
Lời giải
Đáp án A. Nhóm cần trả lời đúng mức độ căn cứ hiện có. Nhận giới hạn không phủ nhận giá trị quan sát ban đầu; nó tránh suy luận quá mức và chỉ ra việc cần làm để kết luận có cơ sở.