Lắng nghe để hiểu và giúp làm rõ
Trong khi nghe, ghi mục tiêu, cách làm, kết quả chính, minh chứng và phần còn thiếu. Tách điều người nói đã nêu với điều mình suy ra; đánh dấu chỗ cần hỏi thay vì vội kết luận.
Khi trao đổi, hỏi vào một điểm cụ thể: nguồn của phiếu, trạng thái sản phẩm, cách dùng hoặc căn cứ đánh giá hiệu quả. Góp ý cách trình bày có thể nói bảng nhỏ, phần giải thích nhanh; góp ý nội dung cần chỉ rõ chi tiết hoặc kết luận đang có vấn đề.
Người trình bày nghe hết câu hỏi, xác định điều cần trả lời rồi dẫn hồ sơ hoặc minh chứng. Có thể nhận phần chưa có dữ liệu và hẹn cách bổ sung; không thay câu hỏi về kết quả bằng lời khen chung về công sức.
Một cuộc trao đổi giữ đúng kết quả
Đối thoại giả định do BTVN biên soạn, nối bài nói về phiếu đọc.
**Người nghe:** “Nhóm nói phiếu hỗ trợ đọc từ ngữ. Nhóm đã có phản hồi nào để biết học sinh dùng có thấy dễ hiểu hơn không?”
**Người trình bày:** “Chưa có. Nhóm mới đánh giá nội dung phiếu theo mục tiêu và đối chiếu SGK, chưa đánh giá hiệu quả sử dụng. Bước tiếp theo là cho dùng thử và hỏi cụ thể phần nào rõ, phần nào khó.”
**Người nghe:** “Ở bảng trình chiếu, hai trạng thái hơi nhỏ. Có thể tách dòng đã kiểm và còn nháp để nhìn rõ hơn.”
**Người trình bày:** “Nhóm tiếp nhận góp ý về cách trình bày bảng. Khi tách dòng, nhóm vẫn giữ hai phiếu đã kiểm, hai phiếu nháp, không đổi số lượng.”
Câu hỏi đầu làm rõ căn cứ đánh giá hiệu quả; góp ý sau thuộc hiển thị. Trả lời đúng từng điểm giúp trao đổi có ích. Bảng khó đọc chưa chứng minh dữ liệu sai, nhưng cần sửa để người nghe theo dõi được dữ liệu.
Củng cố kiến thức
Câu trả lời đầu phù hợp vì điều gì?
Nhóm nói rõ chưa có, không nhận kết quả chưa làm.
Câu trả lời đi thẳng vào dữ liệu được hỏi.
Nhóm vẫn dùng mục tiêu để giải thích đánh giá nội dung.
Đúng: trả lời đúng phạm vi bằng chứng.
Lời giải
Đáp án D. Hồ sơ mới cho biết sản phẩm đã đối chiếu, chưa cho biết người dùng tiếp nhận ra sao. Người trình bày giữ sự phân biệt đó và nêu bước dùng thử để nhận góp ý. Đây là trả lời có căn cứ, không né câu hỏi.
Củng cố kiến thức
Góp ý bảng khó đọc cần được xử lí thế nào?
Sửa hiển thị không cho phép sửa trạng thái thực.
Đúng: tách cách trình bày và tính đúng của thông tin.
Chữ nhỏ chưa là bằng chứng sản phẩm sai.
Mức hoàn thành vẫn cần được trình bày rõ.
Lời giải
Đáp án B. Có thể tách dòng, phóng chữ hoặc giới thiệu từng phần, nhưng phải giữ hai phiếu đã kiểm, hai phiếu nháp. Nhận xét hiển thị và đánh giá tính đúng là hai việc khác nhau; cả hai đều cần được quan tâm đúng căn cứ.