Trao đổi để làm rõ vấn đề
Người nghe ghi câu hỏi nghiên cứu, các kết quả chính, căn cứ và điều còn chưa rõ. Câu hỏi nên tập trung vào việc dữ liệu hỗ trợ kết luận thế nào hoặc hướng cần tìm tiếp, không sa vào chi tiết vụn.
Người nói nghe hết, xác định điều được hỏi rồi trả lời. Có căn cứ thì dẫn lại đúng nguồn; chưa có thì nhận giới hạn và nêu cách bổ sung. **Làm rõ điều chưa biết không làm báo cáo mất giá trị.**
Có thể đồng ý một phần và bổ sung điều khác. Trao đổi cần tôn trọng, bám vấn đề, không phê con người hoặc lặp nguyên bài nói để tránh câu hỏi.
Đề xuất đổi giờ đã được kiểm chứng chưa?
Đối thoại giả định do BTVN biên soạn sau bài góc đọc:
**Người nghe:** “Giờ mở được chọn nhiều nhất, vậy đã đủ kết luận đổi giờ sẽ làm đọc nhiều hơn chưa?”
**Người nói:** “Chưa. Phiếu hỏi trở ngại, không đo hiệu quả. Nhóm mới gợi hướng hỏi thêm lịch thuận tiện và thử điều chỉnh; cần ghi nhận sau thử trước khi đánh giá.”
**Người nghe:** “Bảy phiếu chưa thấy sách phù hợp, có nên kết luận cần thay hết sách tham khảo không?”
**Người nói:** “Không đủ căn cứ. Phiếu chưa cho biết cụ thể cần thể loại, mức đọc nào. Cần hỏi nhu cầu và kiểm cách giới thiệu sách, không suy từ cơ cấu sách ra sở thích mọi người.”
**Người nghe:** “Muốn biết hoạt động có duy trì được thì cần thêm gì?”
**Người nói:** “Cần theo dõi dài hơn, ghi đúng lượt và nếu cần đếm người thì có cách phù hợp; đối chiếu lịch, nhu cầu và tình trạng tổ chức. Một tuần chưa cho biết thói quen bền vững.”
Các câu hỏi nối vào kết quả vừa nghe và mở hướng hoàn thiện. Câu trả lời không nhận đã thử khi chưa thử, không dùng một số để trả lời thay mọi mặt.
Củng cố kiến thức
Câu hỏi về hiệu quả đổi giờ đang kiểm điều gì?
Đúng: kiểm bước suy từ hiện trạng tới hiệu quả.
Đây không phải trọng tâm câu hỏi.
Câu hỏi về căn cứ, không âm lượng.
Độ dài không chứng minh hiệu quả.
Lời giải
Đáp án A. Biết có trở ngại có thể gợi biện pháp, nhưng muốn kết luận hiệu quả cần dữ liệu sau thử và đánh giá phù hợp. Người nghe đang yêu cầu làm rõ bước suy luận chứ không hỏi hình thức trang trí.
Củng cố kiến thức
Nếu chưa thử biện pháp, câu trả lời nào phù hợp?
Phản ánh chưa chứng minh hiệu quả.
Không được nhận việc chưa làm.
Cần trả lời trực tiếp điều được hỏi.
Đúng: minh bạch giới hạn, có hướng bổ sung.
Lời giải
Đáp án D. Trả lời giữ đúng mức độ đã tìm hiểu và giúp người nghe biết kết luận tới đâu. Nêu việc cần thử, theo dõi là hướng hoàn thiện, không phải che giới hạn bằng khẳng định hoặc né câu hỏi.