Mộ: nhịp lao động và ánh lửa

Hai câu cuối chuyển từ cánh chim, mây trời đến cô gái ở xóm núi xay ngô và lò lửa. Người lao động hiện ra qua công việc bình thường, khiến cảnh gần gũi, có sức sống. Không gian từ rộng xa trở về một hoạt động cụ thể. Nhóm từ nói xay ngô được lặp, đảo trật tự giữa cuối câu thứ ba và đầu câu thứ tư. Cách nối ấy gợi nhịp quay, sự liên tục của công việc. Khi việc xay hoàn tất, ánh lửa hiện lên, giúp nhận ra thời gian và cảm giác ấm áp. Nguyên tác không trực tiếp thêm từ chỉ trời tối như bản dịch thơ. Theo chú giải SGK, chữ được phiên âm “hồng” ở đây mang nghĩa đốt, thắp, làm cháy rực. Cần đọc ngọn lửa đang sáng, không chỉ giải thích như một tính từ chỉ màu. Sự vận động đến đời sống, ánh sáng không xóa hoàn cảnh tù đày, nhưng cho thấy tâm hồn vẫn hướng đến sự sống.