Từ cảnh giấu của tới điều bị phê phán
**Tình huống** là cảnh ngộ cụ thể làm cái đáng cười bộc lộ; **xung đột** là mâu thuẫn chi phối toan tính, hành động. Cảnh lén cất tài sản làm lộ sự đối lập giữa vụ lợi, che giấu với yêu cầu sống chân thực, hợp lí trong bối cảnh vở.
Tiếng cười không chỉ do một lần vấp, một câu nhầm. Nhiều chi tiết cùng bộc lộ trạng thái tự gây ra: muốn giữ của để yên tâm mà không lúc nào yên. Chế giễu ấy gợi suy nghĩ về cách ứng xử trước thay đổi đời sống.
Có thể thấy nhân vật đáng phê phán, đáng thương vì tự làm khổ mình, hoặc cả hai. **Cảm nhận cần được lí giải từ chi tiết**, không chỉ chọn một nhãn rồi coi cách khác là sai.
Hai cảm nhận cùng dựa vào một chi tiết
Với cảnh hoảng hốt dù gói vẫn ở tay, có thể nhấn hai phía.
**Thiên về phê phán:** Toan tính che giấu khiến nhân vật mất bình tĩnh, trở nên lố bịch. Tiếng cười vạch khoảng cách giữa vẻ cao tay tự nhận với cách làm vụng về.
**Có thêm thương cảm:** Nỗi bất an tự gây khiến việc nhỏ thành cảnh hành hạ tinh thần, không phút thảnh thơi. Tiếng cười gợi nghĩ về việc bị tài sản chi phối.
Hai cách nhấn không buộc loại trừ nhau. Cần xét nhận định có nối hành động, lời thoại hay không. Khác sắc thái tiếp nhận không cho phép đổi gói vẫn còn thành đã mất, hoặc bỏ toan tính giấu của khỏi tình huống.
Củng cố kiến thức
Nhận xét nào phân biệt đúng tình huống và xung đột?
Tên, số hồi không giải thích khái niệm.
Cảnh ngộ khác mâu thuẫn chi phối.
Đúng: từ cảnh cụ thể thấy điều đối lập.
Xung đột còn qua toan tính, ứng xử.
Lời giải
Đáp án C. Lén giấu của là tình huống cụ thể; hành động làm lộ mâu thuẫn sâu hơn giữa vụ lợi, che giấu và lối sống hợp lẽ phải. Hai khái niệm liên quan nhưng không đồng nhất.
Củng cố kiến thức
Khi có cảm nhận khác nhau về nhân vật, cách trao đổi nào phù hợp?
Sắc thái, cách tiếp nhận có thể khác.
Không bỏ điều tạo tiếng cười phê phán.
Cảm nhận cần căn cứ.
Đúng: tôn trọng cách hiểu có lí giải.
Lời giải
Đáp án D. Câu hỏi cảm nhận mở không buộc một nhãn duy nhất. Điều cần đối chiếu là căn cứ và lập luận: bám lời nói, cử chỉ, tình huống, không đổi dữ kiện để bảo vệ cảm nhận.