Dự báo cần được đọc đúng là dự báo
Trí thông minh nhân tạo của Richard Watson được trích từ 50 ý tưởng về tương lai. Bản SGK theo bản dịch Trọng Tuấn – Ngọc Thạch. Bài dùng thông tin, sơ đồ và các quan điểm khác nhau để mở suy nghĩ về tương lai.
Khi tóm tắt, cần giữ các từ chỉ mức chắc chắn và thời điểm phát biểu. Điều tác giả dự đoán sẽ xảy ra không tự là sự kiện đã xảy ra hoặc mô tả công nghệ hiện nay. Sơ đồ có mốc năm giúp nhìn trình tự, nhưng hình thức trực quan không tự bảo đảm mọi dự báo là đúng.
Các ý chính không chỉ nằm ở một chuỗi năm: bài còn phân biệt các cách hiểu, thuật ý kiến trái chiều và nêu câu hỏi về con người, máy móc, công việc. Cách nêu nhiều khả năng thể hiện suy tư, chất vấn, không một lời xác quyết duy nhất.
Tóm tắt mà không đổi mức khẳng định
Phân tích do BTVN biên soạn theo bản SGK:
| Phần thông tin | Cách đọc cần giữ |
|---|---|
| Thuật lại một mốc phát triển | Nhận thời điểm và điều được bài nêu |
| Sơ đồ các mốc tương lai | Ghi là viễn cảnh được dự báo, không ghi như kết quả đã có |
| Ý kiến đồng tình và phản đối về khả năng máy móc | Phân biệt người nêu và lí do, không gộp thành một quan điểm |
| Câu hỏi về con người và công việc | Nhận vấn đề còn được mở để suy nghĩ |
Nếu tóm tắt sơ đồ bằng câu “Tất cả những điều ấy chắc chắn sẽ xảy ra”, người tóm tắt đã tăng mức khẳng định. Có thể viết: “Bài nêu các viễn cảnh phát triển của máy móc, đồng thời đặt những câu hỏi về hệ quả đối với con người”. Cách viết này giữ trọng tâm và sự không xác quyết của văn bản.
Củng cố kiến thức
Câu tóm tắt nào giữ đúng mức chắc chắn trong ví dụ?
Mốc dự báo không phải kết quả đã được xác nhận.
Đúng: giữ phạm vi dự báo và suy tư.
Sơ đồ là hình thức trình bày, không thay kiểm thông tin.
Các ý khác nhau vẫn cùng bàn một vấn đề.
Lời giải
Đáp án B. Nhận thông tin thuộc loại dự báo, rồi giữ mức khẳng định khi viết lại. Các quan điểm trái chiều và câu hỏi cho thấy tương lai được đặt ra để suy nghĩ, không được chốt như sự thật chắc chắn. Không dùng hình thức sơ đồ để nâng độ tin cậy vượt căn cứ.
Củng cố kiến thức
Khi muốn liên hệ bài với tình hình công nghệ hiện nay, cần làm gì?
Đúng: liên hệ hiện tại cần căn cứ hiện tại riêng.
Đổi năm làm sai nguồn và mức khẳng định.
Dự báo không tự trở thành số liệu cập nhật.
Bài đang nêu nhiều khả năng, không ép một thái độ.
Lời giải
Đáp án A. Trước hết tóm tắt đúng bài và thời điểm của nguồn. Muốn bàn về hiện tại, cần thêm thông tin mới đã kiểm và ghi rõ nó khác dữ liệu trong bài. Hai bước giúp tránh dùng dự đoán cũ để khẳng định thực trạng hiện nay.