Phản hồi vào ý kiến, không vào con người
Khi nghe, xác định nhận xét và căn cứ của người khác. Có thể tán thành, bổ sung hoặc phản bác, nhưng phải chỉ rõ điều đang trao đổi, đưa lí lẽ và bằng chứng liên quan. Nếu chưa hiểu, hỏi làm rõ trước khi phản đối.
Tôn trọng không nghĩa là đồng ý mọi phát biểu; bảo vệ ý kiến không nghĩa là không bao giờ chỉnh. Khi một căn cứ hợp lí xuất hiện, cần ghi nhận phần đúng và điều chỉnh mức khẳng định nếu cần. Không cắt lời hoặc công kích người nói để thay lập luận.
Người điều hành tổng kết điều đã thống nhất, điều còn khác nhau và thông tin cần tìm thêm. Đánh giá dựa chất lượng ý kiến, tương tác, cách điều hành và kết quả thực, không chỉ căn cứ số người nói hoặc coi im lặng là đồng thuận.
Một cuộc trao đổi chưa nhất thiết có kết luận cuối
Đối thoại BTVN giả định, tiếp tình huống góc đọc:
Mai: “Tôi muốn mở giờ nghỉ để thuận tiện tìm sách.”
Huy: “Tôi đồng ý mục đích ấy, nhưng cần biết ai phụ trách và cách tránh làm ồn. Có thể thử một khung giờ sau khi nhóm kiểm điều kiện.”
Người điều hành: “Đã thống nhất mục đích giúp tìm sách. Khung giờ và người phụ trách chưa chốt; nhóm cần hỏi thêm rồi bàn phương án thử.”
Huy phản hồi đúng mục đích, bổ sung điều kiện chứ không gán Mai muốn gây ồn. Tổng kết giữ phần đồng thuận và phần còn thiếu, không báo nhóm đã quyết mở mọi giờ nghỉ. Có thể đánh giá cuộc trao đổi tiến bộ ở việc làm rõ câu hỏi dù chưa có phương án cuối.
Củng cố kiến thức
Vì sao lời Huy là một phản hồi phù hợp trong ví dụ?
Đúng: phản hồi vào ý và bổ sung căn cứ cần có.
Mai chưa nói muốn gây ồn; không được bóp méo ý.
Lời thêm câu hỏi về quản lí, tiếng ồn.
Lời còn yêu cầu kiểm điều kiện.
Lời giải
Đáp án A. Đọc đúng mục đích Mai nêu, rồi nhận Huy ghi nhận và bổ sung lo ngại cụ thể. Đề xuất thử có điều kiện, chưa tự chốt kết quả. Đây là cách làm rõ vấn đề, không bóp méo, lặp máy móc hay công kích người nói.
Củng cố kiến thức
Tổng kết nào trung thực với cuộc trao đổi?
Im lặng chưa xác nhận một quyết định không được nói.
Cuộc trao đổi đã làm rõ mục đích và điều còn thiếu.
Đúng: giữ đúng phần đồng thuận và việc chưa chốt.
Lời sau bổ sung những điều kiện chưa rõ.
Lời giải
Đáp án C. Đối chiếu từng lượt, thấy mục đích được đồng ý nhưng điều kiện còn phải kiểm. Tổng kết cần ghi cả hai, đồng thời xác định bước tìm hiểu tiếp. Không tạo một quyết định chưa có, đồng nhất im lặng với đồng ý hay phủ nhận mọi tiến bộ.