Phản hồi cần trả lời điều phía khác thực sự nói
Trong tranh biện, mỗi phía trình bày quan điểm, nghe chất vấn, phản bác và kết luận theo quy tắc đã thống nhất. Các vòng giúp lập luận được thử bằng câu hỏi và căn cứ của phía khác, không chỉ nói lại phần chuẩn bị.
Khi phản hồi, có thể nhắc ngắn luận điểm cần trả lời, nhận chỗ có lí, chỉ giới hạn hoặc đưa bằng chứng bổ sung. Nếu ý kiến khác làm rõ một thiếu sót, cần điều chỉnh; giữ quan điểm bằng mọi giá không chứng minh tư duy tốt.
Người điều hành giữ lượt, thời gian và tóm tắt các luận điểm. Đánh giá cần xét sự rõ ràng, căn cứ, phối hợp nhóm, phản hồi và tôn trọng người đối thoại. Bình chọn của khán giả có thể là một phần hoạt động, không tự biến ý kiến nhiều phiếu thành sự thật.
Trả lời đúng mối lo được nêu
Đối thoại giả định do BTVN biên soạn, tiếp tục đề nghị dành toàn bộ giờ nghỉ cho đọc tập thể:
Mai: “Giờ nghỉ còn phục vụ nhu cầu vận động; dành toàn bộ cho một hoạt động có thể không phù hợp mọi người”.
Huy: “Ý kiến ấy chỉ ra hạn chế về cách dùng thời gian. Nhóm chúng tôi vẫn coi việc tạo thời gian đọc là có ích, nhưng cần phân biệt với bắt buộc dùng toàn bộ giờ nghỉ. Chúng tôi điều chỉnh đề xuất thành một khoảng đọc tự nguyện, còn thời gian cho hoạt động khác”.
Huy đã nhận đúng đối tượng bị phản biện là phương án thời gian, không gán Mai ghét sách. Lượt tổng kết cần ghi rõ đề xuất đã được sửa và điểm còn cần bàn, không báo rằng hai phía đồng ý toàn bộ nếu họ chưa nói vậy.
Củng cố kiến thức
Phản hồi của Huy có điểm phù hợp nào?
Huy không gán động cơ hay công kích.
Đúng: phản hồi bám vấn đề và có điều chỉnh.
Lời đáp đã thay phương án toàn bộ giờ nghỉ.
Đối thoại không cung cấp kết quả bình chọn.
Lời giải
Đáp án B. Mai nêu hạn chế về nhu cầu và thời gian. Huy nhận đúng điểm ấy, tách giá trị đọc khỏi yêu cầu dùng toàn bộ giờ nghỉ rồi sửa đề xuất. Đây là đối đáp có lắng nghe, không đồng nghĩa từ bỏ mọi quan điểm hoặc quy lỗi cho người khác.
Củng cố kiến thức
Cách tổng kết nào trung thực với đối thoại?
Chưa có lời xác nhận đồng ý toàn bộ.
Thời lượng không thay căn cứ lập luận.
Điều chỉnh là kết quả cần được ghi nhận.
Đúng: giữ những gì đã nói và mức kết luận.
Lời giải
Đáp án D. Tóm tắt đúng điều Mai nêu và điều Huy đã sửa. Nếu các bên chưa xác nhận những chi tiết khác, cần giữ là còn phải bàn. Tổng kết không được tăng mức đồng thuận hoặc dùng thời lượng, bình chọn thay tính đúng của bằng chứng.