Các trạng thái khác nhau cùng nói một nhu cầu gắn bó
Thuyền và biển không chỉ là cảnh vật. Nhờ nhân hóa và quan hệ ẩn dụ, khát vọng của thuyền, tình biển bao la, sự thấu hiểu và nhớ thương làm hiện một thế giới tình cảm.
Mạch thơ có cả êm đềm lẫn xao động. Những câu nói chỉ có hai bên hiểu, biết nhau làm nổi sự gắn bó riêng; các câu lặp về ngày không gặp làm nỗi nhớ, nỗi đau tương ứng hiện lên ở cả hai phía.
Lời kết đặt ra khả năng phải xa nhau. Nhân vật bộc lộ nỗi lo và tình cảm mãnh liệt chứ chưa kể một cuộc chia tay đã xảy ra. Cần đọc ý nghĩa biểu tượng trong toàn bài, không mặc định thuyền, biển ở mọi tác phẩm đều mang một nghĩa cố định.
Điệp cấu trúc nối nỗi nhớ của hai phía
Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK:
Các câu về những ngày không gặp nhau lặp phần mở đầu, rồi chuyển từ biển tới thuyền. Biển được gợi trong thương nhớ, lòng thuyền hiện trong đau đớn. Cấu trúc tương ứng khiến xa cách không chỉ là trạng thái một bên.
Từ chuyện ấy, lời em nói với anh ở cuối trở nên có cơ sở cảm xúc: sự gắn bó càng sâu thì hình dung xa cách càng gây bất an. Nhân vật như nhận mình trong hình tượng biển và đem điều chuyện đã gợi thành lời riêng.
Không nên viết “cuối bài, anh đã bỏ đi nên em đau khổ”. Câu đặt điều kiện xa cách làm rõ nỗi lo, không xác nhận ai đã rời bỏ ai. Phân tích đúng cần giữ sự khác nhau giữa hình dung khả năng và kể lại biến cố.
Củng cố kiến thức
Cấu trúc lặp về những ngày không gặp nhau chủ yếu có tác dụng nào?
Biển được gợi trong thương nhớ; không chỉ có thời gian vắng mặt.
Đúng: phần lặp liên kết các trạng thái tương ứng.
Lòng thuyền cũng được gợi trong đau đớn.
Phần mở đầu lặp nhưng đối tượng và cách diễn tả tâm trạng có thay đổi.
Lời giải
Đáp án B. Phần mở lặp lại, còn đối tượng và cách diễn tả chuyển giữa biển, thuyền. Sự tương ứng làm hiện xa cách ở hai phía của quan hệ yêu thương. Tác dụng vì vậy không chỉ là nhấn từ mà còn liên kết, làm sâu các cung bậc tình cảm.
Củng cố kiến thức
Cách hiểu nào đúng với lời giả định xa cách ở cuối bài?
Giả định chưa là thông tin về biến cố đã xảy ra.
Cảm xúc mãnh liệt cho thấy sự gắn bó.
Lời cuối tiếp nối điều chuyện đã hình tượng hóa.
Đúng: giữ kiểu câu và mạch cảm xúc.
Lời giải
Đáp án D. Các câu cuối đặt một điều kiện rồi hình dung trạng thái tình cảm trong điều kiện ấy. Đọc cùng nỗi nhớ và đau khi không gặp ở phần trước, có thể thấy nỗi lo xa cách. Không có căn cứ đổi điều kiện thành câu chuyện một người đã rời bỏ người kia.