btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Thời gian: tương phản và sức sống nghệ thuật

Lưu trên thiết bị này
Cấu tứ và hình ảnh trong thơ trữ tình · Chọn bài khác

Tìm điểm chuyển của cả bài

Khi đọc thơ tự do, cần chú ý dòng ngắn, khoảng ngắt, từ lặp và cách đặt các nhóm hình ảnh. Không có khuôn số tiếng cố định không có nghĩa tổ chức tùy tiện. Những hình thức ấy góp phần tạo nhịp và làm rõ chuyển mạch. “Thời gian” của Văn Cao trong phần thực hành đọc đi từ sự trôi qua, khô héo, kỉ niệm chìm xuống tới những hình ảnh giữ sức sống. Muốn nhận ra cấu tứ, tìm phần nào tương phản với phần nào và điều gì nối các hình ảnh, không chỉ nói bài nhắc đến thời gian. Tầng nghĩa của các hình ảnh về câu thơ, bài hát, đôi mắt cần được đọc cùng quan hệ khô–xanh, cạn–nước. Nhận xét về sức sống tinh thần không phải kết luận rằng mọi vật ngoài đời thoát quy luật thời gian.

Hai nhóm hình ảnh soi sáng nhau

Phân tích do BTVN biên soạn theo “Thời gian”, nguồn “Tuyển tập Văn Cao – Thơ”, NXB Văn học, 1994 như SGK: Phần đầu gợi thời gian trôi, lá khô, kỉ niệm rơi vào một không gian cạn. Phần sau chuyển sang câu thơ, bài hát còn sức sống, rồi đôi mắt như nguồn nước. Các từ lặp đánh dấu điều được đặt riêng khỏi quá trình hao mòn ở phần trước. Sự đối lập không chỉ nối hai bảng màu. Hình ảnh nghệ thuật và tình yêu được nhìn như nguồn nuôi dưỡng đời sống tinh thần trước sự mất mát. Có thể có những cách cảm nhận khác về đôi mắt, nhưng cần giải thích mối liên hệ với hình ảnh nước và toàn mạch. Không tự thêm một nhân vật có tiểu sử cụ thể từ đại từ trong bài.

Củng cố kiến thức

Căn cứ nào làm rõ sự chuyển mạch trong bài theo ví dụ?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào giữ đúng tầng nghĩa của ví dụ?
Chọn một đáp án