Không cần đồng ý hết mới là thảo luận có kết quả
Khi phản hồi, nêu đúng ý đang trao đổi, chỉ ra điểm đồng ý hoặc chưa đồng ý và giải thích bằng lí lẽ, bằng chứng. Nếu chưa hiểu, hỏi lại trước khi bác bỏ. Không quy kết tính cách hoặc lặp ý đã nói mà không làm rõ thêm.
Người điều hành giữ trọng tâm, mời các lượt và tạo cơ hội cho ý kiến khác. Thư kí ghi trung thực, phân biệt một đề xuất với điều đã được thống nhất.
Cuối buổi, tổng kết điều đã làm rõ, phần đồng thuận, phần còn khác nhau và thông tin cần tìm thêm. Một cuộc thảo luận có ích có thể còn câu hỏi mở. Đánh giá cả chất lượng ý kiến, việc nghe và cách tương tác, không chỉ số lượt nói.
Tổng kết không biến đề xuất thành quyết định
Tình huống giả định do BTVN biên soạn:
Sau trao đổi, nhóm thống nhất nên hỏi rõ trước khi đánh giá thói quen khác biệt. Mai đề xuất thêm một buổi giới thiệu văn hóa. Huy muốn tìm hiểu thời gian và điều kiện trước khi quyết định. Các thành viên chưa chốt buổi ấy.
Bản ghi phù hợp: “Nhóm thống nhất nguyên tắc hỏi rõ trước khi đánh giá. Đề xuất tổ chức buổi giới thiệu văn hóa còn cần xem xét điều kiện; chưa quyết định thực hiện.”
Bản “Cả nhóm đồng ý tổ chức ngay buổi giới thiệu” sai trạng thái trao đổi. Khi tổng kết, cần phân biệt điều đã có đồng thuận với đề xuất còn được cân nhắc. Điểm còn bỏ ngỏ có thể trở thành nhiệm vụ tìm thông tin cho buổi sau.
Củng cố kiến thức
Bản tổng kết nào đúng với tình huống?
Đúng: giữ cả điểm đồng thuận và đề xuất chưa chốt.
Đề xuất vẫn đang được cân nhắc.
Nhóm đã thống nhất nguyên tắc hỏi rõ.
Huy chỉ nêu cần xem điều kiện của một hoạt động.
Lời giải
Đáp án A. Tách hai nội dung: nguyên tắc hỏi rõ đã thống nhất; hoạt động giới thiệu mới là đề xuất và cần kiểm điều kiện. Tổng kết phải giữ hai trạng thái khác nhau. Không thể biến một ý được nêu thành quyết định của cả nhóm.
Củng cố kiến thức
Khi còn ý kiến khác về điều kiện thực hiện, cách trao đổi nào phù hợp?
Phản biện cần vào căn cứ, không quy kết người.
Bản ghi phải trung thực với tiến trình.
Đúng: khác biệt được dùng để xác định bước tìm hiểu tiếp.
Có thể tiến bộ về hiểu biết dù chưa chốt toàn bộ.
Lời giải
Đáp án C. Nhận điểm bất đồng cụ thể là điều kiện, không phải sự phủ nhận toàn vấn đề. Hỏi rõ và ghi phần chưa thống nhất giúp cuộc trao đổi trung thực. Tìm thêm thông tin là bước tiếp nối có ích, khác với ép đồng ý hoặc xóa ý kiến khác.