Cuộc gặp gỡ và chia tay trong tưởng tượng
Khi đến Huế, dòng sông hiện lên vui tươi giữa những bãi xanh, uốn một cánh cung nhẹ; đường cong được ví như **tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu**. Từ dáng chảy, tác giả gợi sự dịu dàng, thuận hòa của một cuộc gặp gỡ.
Nhịp chảy chậm trong thành phố có cơ sở quan sát: các chi lưu và những đảo nhỏ chia dòng. Nhưng cách gọi đó là **điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế** còn cho thấy cảm xúc trìu mến. Liên tưởng âm nhạc biến tốc độ dòng nước thành nhịp điệu gắn bó.
Khi rời Huế, sông đột ngột đổi dòng để gặp lại thành phố ở Bao Vinh. Tác giả liên tưởng đến Kiều trở lại tìm Kim Trọng để nói lời thề. Khúc ngoặt vì thế mang ý nghĩa lưu luyến, thủy chung trong cách cảm nhận của người viết.
Dáng chảy được đọc thành tình cảm
Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK:
Ở trong thành phố, dòng chảy chậm khiến tác giả có thời gian cảm nhận những đốm hoa đăng ngập ngừng trên mặt nước. Sự chậm ấy không bị xem là thiếu sức sống mà được yêu quý như một nhịp tình cảm.
Lúc rời thành phố, hướng dòng thay đổi gợi một điều còn chưa kịp nói. Liên tưởng Kiều – Kim làm cuộc chia tay có vẻ bịn rịn, có lời hẹn gắn bó.
Trong cả hai trường hợp, chi tiết quan sát không mất đi mà được trao thêm ý nghĩa qua âm nhạc, văn học và nhân hóa. Điều nổi bật là tình yêu Huế của người viết; con sông được hình dung như người tình, chứ không được khẳng định có ý thức như con người.
Củng cố kiến thức
“Điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế” làm nổi bật cách cảm nhận nào?
Đúng: đặc điểm nhịp chảy gắn với tình cảm.
Đây là nét nổi bật ở thượng nguồn, không phải điệu chảy trong Huế.
Nhịp chậm và sắc thái tình cảm không gợi sự vội vã ra đi.
Cụm dành riêng cho Huế nhấn mạnh gắn bó, không phải cách biệt.
Lời giải
Đáp án A. Tác giả lấy nhịp chảy chậm làm điểm tựa cho liên tưởng một điệu nhạc tình cảm. Dòng sông như muốn ở lâu cùng Huế. Hình ảnh vừa gợi sự êm đềm vừa bộc lộ cách nhìn trìu mến.
Củng cố kiến thức
Liên tưởng Kiều trở lại tìm Kim Trọng ở chặng rời Huế có tác dụng gì?
Liên tưởng Kiều – Kim ở đây gắn tình yêu và lời thề, không phải khí phách lịch sử.
Đó là trọng tâm của hình ảnh người mẹ phù sa.
Đúng: hình ảnh văn học làm sâu sắc ý nghĩa chia tay.
Đoạn đang nói khúc ngoặt lúc rời Huế, không phải chặng rừng già.
Lời giải
Đáp án C. Khúc đổi dòng được nhìn như sự quay lại trong lưu luyến. Liên tưởng Kiều – Kim thêm sắc thái tình yêu và lời thề thủy chung, làm nổi mối gắn bó sông Hương – Huế trong tưởng tượng của tác giả.