btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Mộng đắc thái liên: hình ảnh sen và sắc thái bản dịch

Lưu trên thiết bị này
Nguyễn Du – Những điều trông thấy mà đau đớn lòng · Chọn bài khác

Từ cảnh hái sen đến tình cảm gắn bó

Mộng đắc thái liên của Nguyễn Du là bài thơ chữ Hán theo thể ngũ ngôn cổ phong, mỗi câu năm chữ. Nhan đề chỉ việc mơ thấy hái sen; cảnh trong bài không mặc nhiên là một chuyến đi được ghi chép như sự kiện thật. SGK đặt phiên âm bên dịch nghĩa và bản dịch thơ của Phạm Khắc Hoan, Lê Thước. Cảnh thuyền, nước, hoa sen và tiếng cười gợi một không gian tươi sáng. Những phần của sen như hoa, cuống, tơ, ngó tiếp tục mở ra ý nghĩa về tình cảm, sự gắn bó và gìn giữ. Muốn giải thích ý nghĩa gợi ra, cần nêu đúng phần sen, từ ngữ và quan hệ trong bài. Không chỉ từ một bóng người hay địa danh mà xác định đó là một nhân vật có thật trong đời tác giả.

Đối chiếu hình ảnh và lựa chọn dịch

Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK: Ở đoạn nói tới tơ trong cuống sen, sự dính nối, khó cắt gợi tình cảm khó dứt. Ở cuối, lời để lại ngó cho mùa sau nối sự nâng niu hiện tại với điều còn có thể tiếp tục. Đây là cách đọc hình tượng trong mạch thơ, không phải một bài chứng minh sinh học về cây sen. Chú thích giải nghĩa cặp từ “úy” và “liên” theo quan hệ giận–thương. Bản dịch thơ dùng cách diễn đạt sợ–quen. Khi dẫn bản dịch thơ, phải giữ lời của bản dịch, rồi có thể đối chiếu dịch nghĩa, chú thích để bàn thêm; không đổi từ rồi coi đó là câu dịch đã in. Địa danh Hồ Tây ở bài này được chú thích là Hồ Tây, Thăng Long. Nó không phải Tây Hồ trong câu chuyện Tiểu Thanh. Cũng không lấy giai thoại về bóng người trong thơ làm chứng cứ chắc chắn về một cuộc tình có thật.

Củng cố kiến thức

Cách nhận xét nào có căn cứ từ hình ảnh tơ trong cuống sen được phân tích?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Khi trích bản dịch thơ Phạm Khắc Hoan, Lê Thước rồi bàn sắc thái giận–thương trong chú thích, cần làm gì?
Chọn một đáp án