Cấu trúc lặp cần được nhận ở cách tổ chức lời
Lặp cấu trúc là lặp lại một cách tổ chức cụm từ hoặc câu trong những phần lời có liên hệ. Một số từ có thể lặp theo, nhưng chỉ thấy một từ xuất hiện nhiều lần chưa đủ nhận toàn bộ cấu trúc.
Lặp cấu trúc có thể tạo nhịp, nhấn mạnh hoặc nối các ý thành chuỗi. Tác dụng tùy ngữ cảnh: cần chỉ phần được lặp, phần thay đổi và ý nghĩa sự kết hợp ấy tạo ra.
Trong văn viết, sự lặp không phải lúc nào cũng là lỗi. Nếu làm rõ mạch và nhấn đúng ý, có thể giữ; nếu chỉ nhắc lại thông tin không cần thiết, cần chỉnh. Không tự động bỏ mọi phần lặp.
Phần giống nhau làm nổi phần thay đổi
Ngữ liệu BTVN tự biên soạn:
“Chúng tôi đọc để hiểu câu chuyện. Chúng tôi đọc để hiểu cách câu chuyện được kể.”
Hai câu cùng mô hình “Chúng tôi đọc để hiểu…”. Phần sau lần lượt hướng tới sự việc và cách kể. Sự lặp nối hai yêu cầu đọc; phần thay đổi nhấn rằng hiểu nội dung chưa đủ, còn cần chú ý nghệ thuật kể.
Nếu chỉ nhận xét “lặp tạo nhịp”, vẫn chưa nói rõ điều được nhấn. Cần nêu mô hình lặp và mối nối nội dung hai câu. Ngược lại, không cần xóa câu thứ hai như một sự trùng ý: nó thêm một hướng đọc khác.
Củng cố kiến thức
Trong ngữ liệu ví dụ, đâu là phần cấu trúc được lặp?
Phần cuối có sự thay đổi về nội dung.
Cần xét cả mô hình câu, không chỉ một cụm từ.
Phần thay đổi vẫn được đặt trong mô hình chung.
Đúng: nhận phần giống cùng phần thay đổi.
Lời giải
Đáp án D. Đặt hai câu cạnh nhau, nhận phần mở cùng cách tổ chức “Chúng tôi đọc để hiểu…”. Các phần cuối lần lượt nói câu chuyện và cách kể. Vì vậy có lặp cấu trúc dù không lặp nguyên tất cả từ; phần thay đổi làm rõ sự bổ sung ý.
Củng cố kiến thức
Nhận xét nào giải thích đầy đủ tác dụng sự lặp trong ví dụ?
Nhịp là một mặt, cần chỉ ý được nhấn.
Đúng: nối hình thức với nội dung cụ thể.
Câu sau bổ sung bình diện nghệ thuật kể.
Sự lặp có thể có dụng ý và hiệu quả.
Lời giải
Đáp án B. Nhận mô hình chung, rồi so sánh phần cuối: sự việc và cách kể không đồng nghĩa. Sự lặp khiến hai mục đích liên kết, nhấn yêu cầu đọc cả nội dung lẫn cách thể hiện. Từ đó giải thích vì sao nên giữ, không chỉ gọi tên thủ pháp.