btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Huyền diệu: từ đề từ đến thế giới cảm giác

Lưu trên thiết bị này
Ôn tập học kì I · Chọn bài khác

Lắng nghe những liên hệ mà bài thơ gợi mở

“Huyền diệu” của Xuân Diệu được dùng trong phần ôn SGK. Câu đề từ tiếng Pháp lấy từ bài Tương giao của Charles Baudelaire; chú thích gợi sự hòa hợp giữa hương, màu và âm thanh. Cần phân biệt tác giả bài thơ với tác giả câu được chọn làm đề từ. Nhan đề gợi một cảm nhận tinh thần khó nắm bắt bằng cách mô tả vật thể thông thường. Những kết hợp âm thanh với hương, màu làm các giác quan gặp nhau, giúp mở thế giới cảm giác của bài. Theo mạch từ lời mời lắng nghe, thả mình vào âm nhạc đến dư âm khi nhạc dừng. Khi nêu ấn tượng, cần lí giải từ ngôn ngữ và mạch ấy. Không buộc một bài có yếu tố tượng trưng phải quy về một câu khuyên duy nhất.

Nhận kết hợp khác thường rồi nối với toàn mạch

Phân tích do BTVN biên soạn theo SGK/SGV, không chép toàn bài: “Khúc nhạc thơm” nối đối tượng nghe với cảm giác về hương; “khúc nhạc hường” nối âm thanh với màu, trong đó hường nghĩa là hồng. Đặt cạnh đề từ, thấy những kết hợp có căn cứ về sự tương ứng giác quan, không đơn thuần dùng sai tính từ. Mạch thơ đưa người nghe sâu vào một thế giới có hoa, hương, tiếng tự nhiên và tiếng con người. Cuối bài, âm nhạc đã ngừng mà trái tim còn rung động; liên tưởng chiếc lá sau gió làm dư âm tinh thần trở nên có thể cảm nhận. Cảm giác không dừng cùng âm thanh thực. Một nhận xét có thể nối ba bước: kết hợp từ cụ thể → sự giao hòa cảm giác → tác dụng trong mạch dẫn vào và lưu giữ dư âm. Đề từ định hướng, nhưng vẫn cần đọc các chi tiết chứ không lấy đề từ thay toàn phân tích.

Củng cố kiến thức

Nhận xét nào giải thích được “khúc nhạc thơm” trong mạch bài?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Việc nhạc dừng mà trái tim còn rung động ở cuối góp phần tạo ý nghĩa nào?
Chọn một đáp án