Phương tiện phục vụ một ý cụ thể
Bài nói giới thiệu tác phẩm nghệ thuật cần thông tin cơ bản chính xác, lí do chọn và những nhận xét được giải thích. Với cụm này, có thể chọn phim, âm nhạc, hội họa hoặc điêu khắc đã tiếp xúc và có căn cứ; không chỉ chọn vì đang nổi tiếng.
Từ bài viết, rút thành đề cương: mở nêu đối tượng và lí do; triển khai vài nét đặc sắc; kết khái quát giá trị hoặc gợi cách tiếp cận. Dùng thuật ngữ phù hợp, giải thích từ còn khó; luyện thời lượng và cách chuyển ý.
Hình, trích đoạn hoặc âm thanh phải giúp người nghe nhận đúng chi tiết đang được phân tích. Ghi nguồn, kiểm độ rõ, không che lấp lời trình bày bằng nhiều hiệu ứng. Một tác phẩm ít người biết vẫn có thể được giới thiệu thuyết phục bằng căn cứ.
Rút một ý thành lượt nói
Tình huống giả định do BTVN biên soạn:
Nhóm giới thiệu phim ngắn A cho buổi trao đổi trong ba phút. Ý trung tâm là cách cảnh trò chuyện làm hiện bước kết nối. Nhóm định chiếu toàn phim trong hai phút rưỡi rồi nói một câu khen.
Đề cương phù hợp hơn: nêu tên và lí do chọn; cho thấy hai khung hình đầu–cuối hoặc đoạn ngắn cần thiết; chỉ vị trí nhân vật, giải thích sự thay đổi; kết bằng nhận xét có giới hạn và mời trao đổi.
Thời lượng ba phút là điều kiện của tình huống giả định, không là quy định chung. Phương tiện được chọn theo điều cần chứng minh; người chưa xem cả phim vẫn có điểm đối chiếu.
Củng cố kiến thức
Vì sao đề cương mới phù hợp hơn với tình huống?
Có thể dùng đoạn phim phù hợp.
Đúng: phương tiện không lấn việc giới thiệu và phân tích.
Thời lượng hình không thay lí lẽ.
Tiếp xúc và hiểu tác phẩm là cơ sở chuẩn bị.
Lời giải
Đáp án B. So với việc chiếu gần hết thời gian, đề cương mới chọn đúng đoạn hoặc hình cần cho một ý. Người nói còn thời gian chỉ chi tiết, giải thích tác dụng và trao đổi. Phương tiện giúp đối chiếu, không thay toàn bộ bài nói.
Củng cố kiến thức
Khi dùng hai khung hình để nói về sự chuyển từ xa cách đến kết nối, cần giữ điều gì?
Trình tự cảnh là căn cứ của nhận xét.
Giải thưởng không có nguồn thì không được thêm.
Hình cần được nối với điều đang phân tích.
Đúng: bằng chứng phải được định vị và giải thích.
Lời giải
Đáp án D. Hai khung chỉ có ý nghĩa cho nhận xét khi người nghe biết chúng ở đâu, trước–sau thế nào và gắn với việc gì. Nguồn giúp xác định đối tượng; lời giải thích làm rõ tác dụng. Không lấy hiệu ứng hoặc danh tiếng thay việc ấy.