btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Phạm vi hiểu biết và quyền năng của người kể

Lưu trên thiết bị này
Quyền năng của người kể chuyện · Chọn bài khác

Ngôi thứ ba có phải lúc nào cũng biết hết?

Người kể **toàn tri** có thể bao quát sự việc và những điều sâu kín trong nội tâm các nhân vật. Người kể **hạn tri** chỉ cho biết một phạm vi nhất định. Không chỉ dựa vào ngôi kể để xác định phạm vi ấy: ngôi thứ nhất thường có hiểu biết giới hạn; ngôi thứ ba có thể biết rộng, nhưng cũng có thể kể chủ yếu theo điều một nhân vật biết và cảm nhận. Khi đọc, cần xét điều gì được nói rõ, điều gì chỉ được phỏng đoán và điều gì không được tiết lộ. Những từ như “có lẽ”, “hình như” thường cho biết người kể chưa khẳng định chắc chắn. Cũng cần đối chiếu lời nhận xét với hành động của nhân vật: người kể trong cuộc không nhất thiết hiểu hết người khác. Quyền năng của người kể thể hiện ở việc lựa chọn chi tiết, sắp xếp sự việc, tổ chức điểm nhìn và bình luận. Nhờ đó, người đọc được hướng tới một cách cảm nhận, đồng thời có thể suy ngẫm về những điều câu chuyện còn để ngỏ.

Phân biệt điều quan sát với điều suy đoán

Ngữ liệu do BTVN biên soạn: “Tôi thấy Nam đứng trước cửa lớp rất lâu. Có lẽ Nam đang lo về buổi thuyết trình. Nhưng khi tôi hỏi, Nam chỉ nói mình chờ trả lại chìa khoá.” Người kể xưng tôi, chứng kiến việc Nam đứng ở cửa và nghe câu trả lời của Nam. Đó là những sự việc được thuật lại. Riêng lời giải thích Nam đang lo có dấu hiệu “có lẽ”, nên mới là phỏng đoán. Lời đáp của Nam cho người đọc thêm một khả năng lí giải. Nó chưa chứng minh Nam hoàn toàn không lo, nhưng cho thấy người kể không thể coi suy đoán đầu tiên là sự thật đã được xác nhận. Cách kể này khiến người đọc theo dõi cả sự việc lẫn quá trình người kể tìm hiểu người khác. Khi phân tích, có thể nhận xét người kể hiểu biết có giới hạn; không nên kết luận cứ xưng tôi thì cố ý nói dối.

Củng cố kiến thức

Điều nào trong ngữ liệu được nêu dưới dạng phỏng đoán?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Muốn xác định người kể ngôi thứ ba có sử dụng khả năng toàn tri hay không, cần làm gì?
Chọn một đáp án