btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Ôn học kì I: các thể thơ và cách vận dụng

Lưu trên thiết bị này
Ôn tập học kì I · Chọn bài khác

Không chỉ nhớ chung rằng thơ có vần

Thơ được tổ chức bằng ngôn từ giàu sức gợi, có nhịp điệu và những cách phối hợp hình ảnh, âm thanh. Thơ trữ tình tập trung biểu hiện thế giới cảm xúc; không phải mọi thơ đều là thơ trữ tình. Khi ôn, cần nhớ những hình thức cụ thể đã gặp. **Hai-cư:** ngắn gọn, thường gợi một khoảnh khắc và để người đọc liên tưởng. Dạng cổ điển tiếng Nhật có 17 âm tiết, nhịp 5–7–5; bản dịch không nhất thiết giữ nguyên số ấy. **Thất ngôn bát cú Đường luật:** Thu hứng có tám câu, mỗi câu bảy chữ ở nguyên tác; vần, đối, bố cục phối hợp tạo mạch cảnh–tình. **Thơ bảy chữ hiện đại:** Mùa xuân chín có các dòng bảy tiếng; không vì số tiếng ấy mà áp toàn bộ niêm luật của bát cú Đường luật. **Thơ tự do:** Cánh đồng có dòng dài ngắn linh hoạt; nhịp và liên kết hình ảnh vẫn được tổ chức để biểu hiện cảm xúc, suy tưởng. Sau khi nhận diện, cần giải thích hình thức làm rõ nội dung thế nào. Với bản dịch, phân biệt nguyên tác, dịch nghĩa và dịch thơ; không lấy một lựa chọn của dịch giả làm đặc điểm chắc chắn của nguyên tác.

Cùng bảy tiếng nhưng không cùng một cách tổ chức

Phân tích BTVN theo Thu hứng và Mùa xuân chín trong SGK. **Thu hứng:** ngoài số chữ mỗi câu, cần chú ý tám câu trong một bố cục và những cặp đối. Sự phối hợp cảnh thu với nỗi lòng xa quê tạo mạch phát triển của bài. Đọc phiên âm, dịch nghĩa và dịch thơ giúp nhận diện nét hình thức nào thuộc nguyên tác, nét nào do bản dịch thể hiện. **Mùa xuân chín:** các dòng bảy tiếng được tổ chức thành những khổ, có sự thay đổi giọng, nhịp và mạch hình ảnh. Cảnh xuân, tiếng hát của các cô gái và lời nhớ về người gánh thóc dẫn cảm xúc từ rạo rực tới bâng khuâng. Không thể vì đếm được bảy tiếng mà gọi bài này là thất ngôn bát cú Đường luật. Hai trường hợp cho thấy số tiếng là một dấu hiệu, chưa đủ thay cấu trúc toàn bài. Nhận diện đúng giúp tìm cách đọc phù hợp; phân tích vẫn phải trở lại âm điệu, hình ảnh và mạch cảm xúc cụ thể.

Củng cố kiến thức

Vì sao dòng thơ bảy tiếng chưa đủ xác định một bài là thất ngôn bát cú Đường luật?
Chọn một đáp án

Củng cố kiến thức

Đọc một bản dịch hai-cư không đủ 17 tiếng Việt, cách xử lí nào phù hợp?
Chọn một đáp án