Nhật kí không chỉ là bảng sự kiện theo ngày
Mãi mãi tuổi hai mươi được tổ chức từ những trang nhật kí của Nguyễn Văn Thạc, xuất bản năm 2005. Phần SGK trích mở bằng ngày 2/10/1971. Ngày ghi trang nhật kí, thời gian những việc được nhớ lại và năm xuất bản cuốn sách có chức năng khác nhau.
Trong một trang nhật kí, người viết có thể từ hiện tại nhớ về chia tay, cảnh cũ, bạn bè rồi lại hướng tới việc đang làm hoặc sẽ làm. Cần theo dõi từ chỉ thời gian, đại từ và sự chuyển cảm xúc để hiểu mạch liên kết; không tự xếp mọi câu thành việc cùng xảy ra trong ngày ghi ở đầu.
Một ngày ghi có thể chứa nhiều lớp thời gian
Phân tích BTVN theo bản trích SGK. Ở đầu, người viết nhìn lại việc mình đã trở thành bộ đội và đối chiếu với đời sinh viên cách đó ít lâu. Những hồi tưởng về buổi chia tay, nghe Quốc ca, lên xe giúp cảm xúc có căn cứ cụ thể, không phải một lời tuyên bố tự hào tách khỏi trải nghiệm.
Người viết còn tự hỏi thời điểm bắt đầu sống có trách nhiệm, nhớ bạn bè và có những điều hướng tới phía trước. Các lớp thời gian được nối bởi sự tự nhìn lại quá trình thay đổi của bản thân. Cách đọc cần phân biệt điều đã trải qua với điều sẽ đi tới, không coi tất cả đều đã hoàn thành.
Đối chiếu ngày ghi với các tín hiệu hồi tưởng giúp nhận ra nhật kí đang kết hợp kể, nhớ, tự hỏi và bộc lộ tâm trạng. Không dùng năm 2005 của sách để thay thời điểm viết trong chiến tranh hoặc suy ra mọi việc ở đoạn xảy ra cùng một ngày.
Củng cố kiến thức
Ngày 2/10/1971 và năm 2005 trong bài có quan hệ nào?
Đã đồng nhất các lớp thời gian khác nhau.
Không có căn cứ cho cách chuyển thời điểm ấy.
Đúng: phân biệt thời điểm ghi và xuất bản.
Năm xuất bản không xoá hồi tưởng trong trang viết.
Lời giải
Đáp án C. Ngày ghi ở đầu thuộc trang nhật kí của người viết; năm xuất bản thuộc cuốn sách được tổ chức sau này. Cần tách chúng rồi tiếp tục xác định thời điểm từng việc qua lời kể. Không dùng một mốc để thay tất cả các mốc còn lại.
Củng cố kiến thức
Vì sao các hồi tưởng về chia tay và nghe Quốc ca có vai trò trong mạch đoạn?
Đúng: nối sự việc với cảm xúc, nhận thức.
Một nhật kí không xác nhận tất cả hành trình.
Vai trò không dừng ở gọi tên đồ vật.
Hồi tưởng khác kế hoạch tương lai.
Lời giải
Đáp án A. Sự việc chia tay và cảm xúc khi nghe Quốc ca là những điểm người viết nhớ lại để hiểu thay đổi của mình. Chúng hỗ trợ niềm tự hào, sự xúc động và suy nghĩ về trách nhiệm. Đọc chức năng ấy giúp không chỉ kể lại hoặc khái quát cho mọi người.