Con khướu sổ lồng: sự việc và suy đoán của người kể

Có thể kể gần gũi mà không biết hết

Trong Con khướu sổ lồng của Nguyễn Quang Sáng, người kể xưng tôi là người cha trong gia đình. Ngôi thứ nhất cho phép kể trải nghiệm, cảm xúc, suy ngẫm gần gũi; không có nghĩa người kể biết chính xác mọi điều trong tâm trí người hoặc con vật khác. Không tự đồng nhất nhân vật tôi với toàn bộ tác giả ngoài đời. Khi đọc, đánh dấu sự việc được quan sát và những lời có tín hiệu phỏng đoán như “có lẽ”, “chắc”. Sau đó xét cách suy đoán làm rõ cách nhìn của người kể. Một suy đoán có ý nghĩa nghệ thuật vẫn khác sự việc được xác nhận.

Một sự việc có thể được người kể lí giải nhiều cách

Phân tích BTVN theo bản trích SGK. Sau lần sổ lồng đầu, con khướu quay về, hót trên cây rồi vào lồng. Đó là chuỗi hành động được kể. Riêng việc nó có thể thấy cô đơn, nhỏ bé trước bầu trời là cách người cha suy đoán để lí giải việc trở về; những tín hiệu dè dặt cho thấy ông không trực tiếp biết cảm giác con chim. Ở lần sau, người cha nghe tiếng chim khác và đoán có thể là chim mái. Việc hai con chim bay cùng nhau được kể rõ; giới tính của con chim kia được nêu qua suy đoán. Phân tích cần giữ mức xác nhận khác nhau ấy. Điểm nhìn này giúp câu chuyện không chỉ ghi hành vi loài chim mà còn bộc lộ cách con người nhìn sự gắn bó, tự do và tình yêu. Có thể giải thích suy ngẫm của người cha mà không biến mọi lời ông nghĩ thành kết luận sinh học chắc chắn.

Củng cố kiến thức

Đâu là sự việc được kể, khác với cách người cha suy đoán tâm trạng chim?

AChim chắc chắn thấy mình nhỏ bé vì nó đã nói ra.BChim nhất định hiểu mọi suy nghĩ của người cha.CChim trở lại, hót trên cây rồi vào lồng sau lần sổ lồng đầu.DMọi con chim đều quay lại lồng vì cùng một cảm xúc.

Củng cố kiến thức

Khi người cha đoán chim kia là chim mái, nên diễn đạt thế nào?

AGiới tính ấy là suy đoán của người kể; còn việc hai chim bay cùng nhau là sự việc được kể.BNgười kể ngôi thứ nhất luôn biết chính xác mọi con vật.CNguyễn Quang Sáng chắc chắn là người cha của mọi sự việc ấy.DCần xoá lời suy đoán vì nó không thể góp phần tạo ý nghĩa.