Đọc lại cả điều nói và căn cứ để nói
Sau khi viết, đối chiếu bài với yêu cầu: đã làm rõ chủ đề và vai trò nhân vật chưa, hay mới kể cốt truyện? Chọn những chỗ nhận xét chung để bổ sung chi tiết và lời lí giải; lược phần kể không phục vụ vấn đề.
Kiểm tên, sự việc, trích dẫn và mức độ khẳng định. Điều nhân vật nghĩ hoặc người kể phỏng đoán không tự trở thành sự việc đã xảy ra. Nhận định về bản trích cũng không nên mở rộng thành kết luận cho toàn bộ tác phẩm chưa phân tích.
Đọc mạch giữa câu, đoạn: ý sau tiếp nối hay đổi hướng, từ nối có đúng quan hệ không? Cuối cùng sửa dùng từ, chính tả và cấu trúc câu. Thêm “vì vậy” chưa thể chữa một kết luận vốn không được bằng chứng hỗ trợ.
Sửa cả cách hiểu, không chỉ thay một từ
Bản nháp do BTVN biên soạn: “Thanh tin Nga sẽ đợi mình. Vì vậy, cuối truyện đã kể hai người kết hôn. Điều đó làm truyện rất hay.”
Nhận định thứ hai vượt văn bản: phần kết chưa kể hôn nhân. Từ “vì vậy” không làm suy luận ấy hợp lí. Câu cuối lại chỉ khen chung, chưa giải thích sức gợi.
Có thể sửa: “Khi ra đi, Thanh nghĩ Nga sẽ còn chờ mong và hình dung hương hoàng lan trên mái tóc nàng. Những ý nghĩ ấy làm nỗi lưu luyến đi cùng niềm vui, hi vọng. Phần kết không kể tiếp tương lai mà giữ dư âm gắn bó qua hương hoa và tâm trạng người ra đi.”
Bản sửa giữ điều có căn cứ, giải thích tác dụng và không kể thêm phần đời nhân vật. Nếu đoạn trước phân tích tình bà cháu, có thể chuyển bằng ý: “Bên sự che chở của bà, cuộc gặp Nga còn đem tới những rung động mới.” Câu chuyển vừa nối vừa báo hướng phân tích tiếp theo.
Củng cố kiến thức
Vì sao không thể chỉ đổi “vì vậy” thành một từ nối khác để sửa bản nháp?
Từ nối có ích khi phản ánh đúng quan hệ ý.
Có thể phân tích suy nghĩ về tương lai nếu nêu đúng mức.
Ngôi kể không cản việc phân tích.
Đúng: phải chỉnh nội dung suy luận, không chỉ bề mặt câu.
Lời giải
Đáp án D. Bản nháp biến suy nghĩ Thanh thành một sự việc đã xảy ra. Đây là lỗi về cách hiểu và bằng chứng, không chỉ về từ nối. Cần trở lại phần kết, nêu đúng tâm trạng và hi vọng rồi giải thích tác dụng; từ nối chỉ hỗ trợ mạch lập luận đã hợp lí.
Củng cố kiến thức
Câu chuyển “Bên sự che chở của bà, cuộc gặp Nga còn đem tới những rung động mới” có tác dụng gì?
Đúng: câu giữ mạch chung đồng thời mở phương diện tiếp.
Câu chuyển mở quan hệ Thanh–Nga, vẫn trong hướng phân tích tình cảm.
Câu chuyển không thay nhiệm vụ chứng minh từng ý.
“Bên” và “còn” cho thấy thêm phương diện, không phủ định ý trước.
Lời giải
Đáp án A. Câu nhắc ngắn kết quả đoạn trước về sự che chở rồi giới thiệu cuộc gặp Nga. Hai ý khác nhau nhưng cùng làm rõ tình cảm trong không gian trở về. Đây là liên kết nội dung; vẫn cần bằng chứng và phân tích ở đoạn sau.