Công nghiệp và xây dựng tăng tỉ trọng
Theo SGK, năm **2024** GRDP vùng chiếm khoảng **12,2% GDP cả nước**. Hình 16.3 trang 190 thể hiện cơ cấu theo giá hiện hành, đơn vị %; “Thuế” là thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm.
| Bộ phận | 2010 | 2024 |
|---|---|---|
|Nông, lâm, thuỷ sản|26,8|23,3|
|Công nghiệp, xây dựng|21,1|29,5|
|Dịch vụ|42,2|39,8|
|Thuế|9,9|7,4|
Công nghiệp và xây dựng tăng 8,4 điểm phần trăm. Dịch vụ vẫn lớn nhất ở hai mốc, song tỉ trọng giảm; nông, lâm, thuỷ sản cũng giảm tỉ trọng. Giảm phần trong tổng chưa đủ kết luận giá trị bằng tiền giảm.
Bài luyện
Bộ phận nào tăng tỉ trọng giữa hai mốc?
Đúng. Công nghiệp và xây dựng tăng 29,5 − 21,1 = 8,4 điểm phần trăm.
Dịch vụ giảm từ 42,2% xuống 39,8%.
Bộ phận này giảm từ 26,8% xuống 23,3%.
Phần thuế giảm từ 9,9% xuống 7,4%.
Lời giải
Công nghiệp và xây dựng tăng 29,5 − 21,1 = 8,4 điểm phần trăm. Ba phần còn lại trong bảng hai mốc đều giảm tỉ trọng.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng về dịch vụ?
Thứ hạng và chiều thay đổi khác nhau; 39,8 nhỏ hơn 42,2.
Cần thêm quy mô tổng GRDP để tính giá trị bằng tiền.
39,8% vẫn cao hơn 29,5%.
Đúng. Dịch vụ chiếm phần lớn nhất nhưng giảm từ 42,2% xuống 39,8%.
Lời giải
Dịch vụ chiếm phần lớn nhất nhưng giảm từ 42,2% xuống 39,8%. Cần tách nhận xét thứ hạng, xu hướng tỉ trọng và biến động giá trị tuyệt đối.
Nguồn khoáng sản, năng lượng và đầu tư tạo cơ cấu đa dạng
Giá trị sản xuất công nghiệp vùng tăng, chiếm khoảng **6,4% cả nước năm 2024**. Đây là tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp, khác tỉ trọng GRDP vùng trong GDP quốc gia.
Bô-xít là thế mạnh khai khoáng; năm 2024 sản lượng quặng khai thác trên 5 triệu tấn. Tân Rai và Nhân Cơ ở Lâm Đồng theo SGK 2026 là hai tổ hợp bô-xít–a-lu-min. Còn có dầu khí ở Lâm Đồng, cát thuỷ tinh và muối ở Khánh Hoà, Lâm Đồng; ti-tan ở Gia Lai, Lâm Đồng.
Điện gồm thuỷ điện Ialy, Sê San 4, Đồng Nai 4; điện gió, điện mặt trời phát triển tại Đắk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hoà, Gia Lai. Công suất một nhà máy và sản lượng điện theo năm là hai chỉ tiêu khác nhau.
Cơ khí, chế biến thực phẩm, đồ uống, dệt may, giày dép phát triển ở Đà Nẵng, Khánh Hoà. Sản xuất ô tô, phụ trợ cơ khí, sản phẩm dầu mỏ tinh chế, kim loại được đẩy mạnh tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi. Đọc hình 16.5 trang 192 để xác định kí hiệu ngành và địa bàn, không suy mọi cơ sở chỉ phụ thuộc khoáng sản.
Bài luyện
Cặp tổ hợp và địa phương nào đúng theo SGK 2026?
Đà Nẵng không phải địa phương được nêu cho hai tổ hợp.
SGK nêu hai tổ hợp ở Lâm Đồng.
Đúng. SGK 2026 ghi hai tổ hợp khai thác bô-xít–a-lu-min Tân Rai và Nhân Cơ ở Lâm Đồng.
Theo phạm vi sách mới, hai tổ hợp thuộc Lâm Đồng.
Lời giải
SGK 2026 ghi hai tổ hợp khai thác bô-xít–a-lu-min Tân Rai và Nhân Cơ ở Lâm Đồng. Cần dùng địa chỉ cùng mốc với phạm vi tỉnh của sách.
Bài luyện
Nhóm nào gồm các nhà máy thuỷ điện được bài nêu?
Đây là các cảng hàng không, không nhà máy thuỷ điện.
Đúng. Ialy, Sê San 4, Đồng Nai 4 thuộc nhóm thuỷ điện.
Đây là các tên nhiệt điện đã học ở vùng khác.
Đây không phải nhóm nhà máy thuỷ điện trong bài.
Lời giải
Ialy, Sê San 4, Đồng Nai 4 thuộc nhóm thuỷ điện. Chú giải bản đồ phân biệt thuỷ điện với nhiệt điện, điện gió và các cơ sở khác.
Giá trị công nghiệp tăng không có nghĩa mọi sản phẩm tăng liên tục
Bảng 16.4 SGK trang 193 có sản phẩm khác đơn vị: thuỷ sản chế biến bằng nghìn tấn; quần áo bằng triệu cái; ô tô bằng nghìn chiếc; điện bằng tỉ kWh.
Ô tô ở bốn mốc **2010, 2015, 2020, 2024** lần lượt **16,2; 74,8; 82,2; 81,8 nghìn chiếc**. Cuối kì cao hơn đầu, nhưng giảm 0,4 nghìn chiếc từ 2020 đến 2024. Điện ở cùng mốc là **13,2; 30,6; 62,6; 81,2 tỉ kWh**, tăng qua các mốc.
Muốn nhận xét, đọc từng dãy với đơn vị riêng. Không so số nghìn chiếc với tỉ kWh để nói quy mô hiện vật nào lớn hơn.
Bài luyện
Ô tô từ 2020 đến 2024 thay đổi thế nào?
Đúng. 82,2 − 81,8 = 0,4 nghìn chiếc giảm ở đoạn cuối.
81,8 nhỏ hơn 82,2 nên là giảm.
Ô tô trong bảng dùng nghìn chiếc.
So cuối với đầu không xoá đoạn giảm 2020–2024.
Lời giải
82,2 − 81,8 = 0,4 nghìn chiếc giảm ở đoạn cuối. Toàn giai đoạn, 2024 vẫn cao hơn 2010; hai nhận xét dùng mốc khác nhau.
Bài luyện
6,4% và 12,2% trong bài khác nhau thế nào?
Các chỉ tiêu này nói về kinh tế, không dân số.
Hai đại lượng và mẫu số khác nhau, không cộng thành cơ cấu.
Tỉ trọng giá trị kinh tế khác sản lượng điện.
Đúng. 6,4% so cùng chỉ tiêu giá trị sản xuất công nghiệp; 12,2% so GRDP vùng với GDP quốc gia.
Lời giải
6,4% so cùng chỉ tiêu giá trị sản xuất công nghiệp; 12,2% so GRDP vùng với GDP quốc gia. Cần giữ đúng tên chỉ tiêu khi dẫn chứng.
Đang học