Hàn Quốc sau năm 1991: công nghệ và phát triển

Theo SGK, từ năm 1991 Hàn Quốc đã là nước công nghiệp mới (NIC), thuộc nhóm bốn “con rồng” châu Á. Tốc độ tăng trưởng chậm lại so với giai đoạn trước, đồng thời sản xuất chuyển hướng với các ngành công nghệ cao là mũi nhọn. Đầu thế kỉ XXI, Hàn Quốc giữ vai trò lớn trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn, ô tô; những tập đoàn tiêu biểu gồm Sam-sung, LG, Hyun-đai. Các dẫn chứng cho thấy sự phát triển không chỉ là tăng lượng sản phẩm mà còn thay đổi lĩnh vực, trình độ sản xuất. “Bốn con rồng” là tên gọi bốn nền kinh tế: Hàn Quốc, Hồng Công, Đài Loan, Xin-ga-po. Nhóm gồm quốc gia và vùng lãnh thổ; không nên gọi cả nhóm là bốn quốc gia độc lập.

Biểu đồ hình 19.4 trang 97 SGK có đơn vị **tỉ USD**: 1991 là **330**, 2000 là **576**, 2010 là **1 140**, 2021 là **1 810**. Bốn cột đều cao hơn cột liền trước. Sự tăng giữa các mốc cho thấy quy mô GDP lớn lên trong khoảng thời gian được biểu đồ phản ánh. Tuy nhiên, chỉ bốn mốc chưa chứng minh từng năm đều tăng, cũng không cho biết mọi ngành có cùng tốc độ. Khi so với biểu đồ Nhật Bản, có thể nhận xét các mốc GDP Hàn Quốc tăng liên tiếp, còn Nhật Bản có mốc 2021 thấp hơn 2010. Để so quy mô, phải đọc giá trị và đơn vị; không chỉ nhìn chiều cao cột của hai hình có thang trục khác nhau.

Giữa 1991 và 2021, GDP tăng thêm **1 810 − 330 = 1 480 tỉ USD**. Đây là mức chênh lệch bằng tiền. Tỉ số **1 810 : 330 ≈ 5,5 lần** cho biết quy mô cuối giai đoạn bằng khoảng 5,5 lần đầu giai đoạn. Phần tăng thêm là khoảng 4,5 lần mức ban đầu, tương đương khoảng 450%; không đổi “bằng 5,5 lần” thành “tăng thêm 550%”. So số lần giữa các nước khác với so quy mô tuyệt đối. Một nền kinh tế ban đầu nhỏ hơn có thể tăng nhiều lần hơn nhưng quy mô cuối vẫn thấp hơn một nền kinh tế khác.

Kinh tế phát triển đi cùng mức sống, tuổi thọ được nâng cao. Theo SGK, GDP bình quân đầu người tăng khoảng 5,3 lần từ 1991 đến 2021, đạt gần 35 000 USD năm 2021; tuổi thọ trung bình tăng từ 72 lên 84 tuổi trong cùng khoảng. Tổng GDP tăng gần 5,5 lần khác GDP bình quân tăng 5,3 lần: một chỉ tiêu nói quy mô cả nền kinh tế, một chỉ tiêu tính bình quân theo dân số. Tuổi thọ có đơn vị năm, không được ghi thành phần trăm tăng GDP. Hình 19.5 trang 98 về Xơ-un minh hoạ một diện mạo đô thị. Khi giới thiệu thành tựu công nghệ hoặc đời sống, kết hợp ảnh với dữ kiện có năm, nguồn và tác dụng; không suy mức sống của toàn dân chỉ từ vài toà nhà.