Đô thị hoá thời hậu công nghiệp

Xã hội hậu công nghiệp bắt đầu từ cuối thế kỉ XX, chủ yếu ở các nước phát triển. Internet, kinh tế tri thức, công nghiệp hiện đại và tự động hoá làm đổi cơ cấu sản xuất, cách tổ chức đô thị. Lao động tập trung nhiều vào dịch vụ; xuất hiện các hoạt động như phân tích dữ liệu, truyền thông số. Ở các nước phát triển, đô thị hoá đã ở mức cao, tăng chậm, hạ tầng hiện đại và đồng bộ hơn. Ở các nước đang phát triển, đô thị hoá diễn ra nhanh, có thêm nhiều đô thị lớn. Mỗi nhóm vẫn có khác biệt bên trong; mô tả nhóm không thay tình hình cụ thể của từng nước. Đô thị hướng tới **xanh** qua không gian xanh, sử dụng tài nguyên và môi trường hợp lí; hướng tới **thông minh** qua kết nối, dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lí, dịch vụ. Đây là xu hướng, cần điều kiện và giải pháp thực hiện.

Theo bảng 2 SGK 9 trang 223, số dân thành thị tính bằng **triệu người**: |Năm|Phát triển|Đang phát triển| |---|---|---| |1980|762,1|992,1| |2000|883,9|1 984,4| |2024|1 024,8|3 673,1| Tỉ lệ thành thị tính bằng **% dân số của từng nhóm nước**: |Năm|Phát triển|Đang phát triển| |---|---|---| |1980|70,3|29,4| |2000|74,2|40,1| |2024|80,0|54,0| Nhóm đang phát triển có số dân thành thị lớn hơn ở cả ba mốc, nhưng tỉ lệ thành thị thấp hơn. Vì tổng dân số hai nhóm khác nhau, số người nhiều hơn chưa có nghĩa tỉ lệ cao hơn. Từ 1980 đến 2024, tỉ lệ nhóm phát triển tăng 9,7 điểm phần trăm; nhóm đang phát triển tăng 24,6 điểm phần trăm. So sánh mức thay đổi cần cùng chỉ tiêu, cùng khoảng thời gian.

Các thành phố, thị trấn và vùng ngoại ô có thể liên kết thành **vùng đô thị**. Khi các vùng ngoại ô và thành phố mở rộng, nối liền với nhau, có thể hình thành **dải siêu đô thị**, tạo khu vực đô thị gần như liên tục. SGK nêu vùng đô thị Tô-ky-ô và dải đô thị từ Bô-xtơn đến Oa-sinh-tơn. So với thời công nghiệp, đô thị hậu công nghiệp chú trọng hơn tri thức, dịch vụ hiện đại và mạng lưới liên kết rộng. Sự mở rộng không gian vẫn cần giao thông, nhà ở, cấp nước, xử lí chất thải và quản lí môi trường. Có công nghệ mới chưa tự giải quyết hết sức ép của đô thị lớn. Lập bảng so sánh hai thời kì theo ba hàng: động lực sản xuất, đặc điểm không gian, yêu cầu quản lí. Dùng dẫn chứng đúng mốc của sách, tránh gán ảnh đô thị hiện nay cho thời kì đầu công nghiệp.