Trung du và miền núi phía Bắc: Công nghiệp, dịch vụ

Theo SGK, GRDP của vùng chiếm khoảng **8,3% GDP cả nước năm 2024**. GRDP là tổng sản phẩm trên địa bàn, khác giá trị sản xuất riêng một ngành. Trích hai mốc của bảng 12.2 SGK trang 162, đơn vị **%**: | Bộ phận | 2010 | 2024 | |---|---|---| |Nông, lâm, thuỷ sản|22,0|15,6| |Công nghiệp, xây dựng|27,8|40,0| |Dịch vụ|37,3|36,3| |Thuế sản phẩm trừ trợ cấp|12,9|8,1| Tỉ trọng nông, lâm, thuỷ sản giảm; công nghiệp, xây dựng tăng và lớn nhất ở mốc 2024. Dịch vụ vẫn chiếm tỉ trọng cao nhưng cuối kì thấp hơn đầu kì. Phần thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm cần được tính riêng để các bộ phận cộng thành 100%. Tỉ trọng giảm chưa đủ chứng minh giá trị tuyệt đối giảm nếu chưa biết quy mô GRDP.

Công nghiệp có cơ cấu đa dạng. **Khai khoáng** gắn với quặng sắt ở Lào Cai, Tuyên Quang; a-pa-tít ở Lào Cai; than ở Thái Nguyên, Lạng Sơn theo SGK. **Sản xuất điện** gồm thuỷ điện Hoà Bình, Sơn La, Lai Châu, Tuyên Quang và nhiệt điện An Khánh, Na Dương. Các công trình thuỷ điện vừa sản xuất điện, vừa góp phần điều tiết lũ cho Đồng bằng sông Hồng và tạo cảnh quan du lịch. Điều tiết làm giảm tác động lũ trong điều kiện vận hành phù hợp, không có nghĩa mọi nguy cơ thiên tai đều được xoá bỏ. **Chế biến thực phẩm** như sữa, quả, chè gắn nguồn nguyên liệu, phát triển tại Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên. **Điện tử, máy vi tính** phát triển nhanh ở Thái Nguyên, Phú Thọ nhờ thu hút đầu tư. Khu công nghiệp tập trung chủ yếu ở hai tỉnh này theo sách. Trên hình 12.3 trang 164, đọc riêng kí hiệu khoáng sản, thuỷ điện, nhiệt điện và khu công nghiệp. Cùng một tỉnh có thể phát triển nhiều ngành nhờ kết hợp tài nguyên, lao động, hạ tầng và vốn.

Đường bộ, đường sắt, đường thuỷ nội địa và hàng không hỗ trợ kết nối trong vùng và với các vùng khác. Cao tốc Hà Nội–Lào Cai, Hà Nội–Lạng Sơn, quốc lộ 6 được SGK nêu như các tuyến góp phần phát triển hành lang kinh tế. Nội thương mở rộng qua chợ, cửa hàng, siêu thị và mạng phân phối. Ngoại thương khai thác kinh tế cửa khẩu, giao lưu với Trung Quốc và Lào. Vị trí biên giới tạo cơ hội, còn hiệu quả cần giao thông, kho vận, chất lượng hàng và tổ chức trao đổi. Du lịch có cả thế mạnh tự nhiên và văn hoá: hồ Ba Bể, thác Bản Giốc, Sa Pa; hang Pác Bó, Đền Hùng, di tích Điện Biên Phủ. Những nhóm sản phẩm có thể kết hợp, không tách mỗi điểm đến thành chỉ một giá trị duy nhất. Thực hành: chọn một ngành, đọc bản đồ kinh tế trang 164 và lập bảng hoạt động–địa bàn–vai trò. Hoặc tìm hiểu một điểm du lịch: ghi địa chỉ theo mốc nguồn, tài nguyên thu hút, điều kiện phục vụ và cách bảo vệ. Sản phẩm là đoạn giới thiệu có nguồn, có thể kèm hình được ghi đúng thời điểm.