Sản xuất hàng tiêu dùng và xuất khẩu
Dệt may, giày dép là các ngành sản xuất hàng tiêu dùng quan trọng, tạo sản phẩm phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Sự phát triển gắn với lao động, đầu tư, nguyên liệu, công nghệ, giao thông và thị trường.
Ngành tăng cường ứng dụng công nghệ để nâng chất lượng, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu sản phẩm. Thị trường rộng tạo cơ hội, đồng thời cạnh tranh đòi hỏi mẫu mã, chất lượng và tổ chức sản xuất phù hợp.
Theo SGK, các địa bàn phát triển mạnh gồm **Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng và Ninh Bình**. Mở bản đồ hình 8.4 trang 148, đối chiếu kí hiệu dệt may, giày dép với chú giải và tên địa bàn. Kí hiệu nơi phân bố không tự cho số lao động hoặc sản lượng chính xác của từng nhà máy.
Bài luyện
Vai trò nào phù hợp với dệt may và giày dép?
Đúng. Dệt may và giày dép tạo hàng tiêu dùng, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.
Dệt may, giày dép tạo sản phẩm phục vụ tiêu dùng.
Hai ngành phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu.
Máy móc không phải sản phẩm chính của dệt may, giày dép.
Lời giải
Dệt may và giày dép tạo hàng tiêu dùng, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Phát triển cần kết hợp lao động, công nghệ, nguyên liệu và thị trường.
Vải, quần áo, giày dùng đơn vị khác nhau
Bảng 8.4 SGK trang 149: vải dùng **tỉ m²**, quần áo **tỉ cái**, giày da **triệu đôi**.
| Năm | Vải | Quần áo | Giày da |
|---|---|---|---|
|2010|1,2|2,6|192,2|
|2015|1,5|4,3|253,0|
|2020|2,4|5,4|287,2|
|2024|3,2|5,9|344,2|
Cả ba sản phẩm tăng qua bốn mốc, nhưng không được cộng các cột thành tổng sản lượng: m², cái và đôi đo các đại lượng khác nhau, còn quy mô đơn vị tỉ và triệu cũng khác.
Riêng vải, 3,2/1,2≈**2,67 lần**: sản lượng 2024 bằng khoảng 2,67 lần 2010. Phần tăng thêm là 3,2−1,2=**2,0 tỉ m²**, khác số lần. Với giày da, 344,2−192,2=**152,0 triệu đôi** tăng thêm giữa hai đầu.
Bài luyện
Cặp sản phẩm–đơn vị nào đúng theo bảng?
Đây không phải đơn vị các hàng trong bảng.
Chỉ giày da dùng triệu đôi.
Bảng ghi sản lượng hiện vật, không giá trị bằng tiền.
Đúng. Cần đọc đơn vị riêng của từng sản phẩm.
Lời giải
Cần đọc đơn vị riêng của từng sản phẩm. Vải đo diện tích, quần áo đếm cái, giày đếm đôi; không dùng chung một đơn vị.
Bài luyện
Vải 2010=1,2 và 2024=3,2 tỉ m². Sản lượng 2024 bằng khoảng bao nhiêu lần 2010?
Đã đảo mốc so sánh; hỏi 2024 so 2010.
Chia hai lượng cùng đơn vị cho tỉ số không có đơn vị diện tích.
Đúng. 3,2/1,2≈2,67.
Phép trừ cho phần tăng thêm bằng tỉ m², không số lần.
Lời giải
3,2/1,2≈2,67. Đây là số lần của giá trị cuối so đầu, khác mức tăng thêm 2,0 tỉ m².
Bài luyện
Giày da 192,2→344,2 triệu đôi giữa 2010 và 2024 tăng thêm bao nhiêu?
Đây là tổng hai mốc, không mức tăng.
Đúng. 344,2−192,2=152,0 triệu đôi.
Bảng dùng triệu đôi; đổi thành tỉ làm sai quy mô.
Đây là giá trị cuối, chưa trừ đầu.
Lời giải
344,2−192,2=152,0 triệu đôi. Giữ đúng đơn vị triệu đôi và phân biệt giá trị cuối với phần tăng thêm.
Bài luyện
Nhận xét nào đúng với cả ba chuỗi đã cho?
Đúng. Từng chuỗi tăng qua các mốc.
Cả ba giá trị 2024 đều lớn hơn 2020.
Các đơn vị và loại đại lượng khác nhau.
Số mốc không chứng minh mức tăng đều từng năm.
Lời giải
Từng chuỗi tăng qua các mốc. Tuy nhiên, cùng xu hướng không làm m², cái và đôi trở thành một đơn vị có thể cộng chung.
Dùng bảng và bản đồ cho hai câu hỏi khác nhau
Bảng cho biết quy mô, biến động sản lượng; bản đồ giúp xác định nơi phân bố. Khi giới thiệu ngành, dùng đúng công cụ cho từng câu hỏi, rồi giải thích bằng nhân tố được nguồn hỗ trợ.
Lập phiếu gồm một nhận xét số liệu và một nhận xét phân bố có dẫn chứng. Nếu muốn so tốc độ phát triển các sản phẩm khác đơn vị, có thể tính tỉ số cuối/đầu riêng mỗi sản phẩm; không so trực tiếp chiều cao cột dùng các thang đo khác nhau rồi kết luận về giá trị kinh tế.
Bài luyện
Muốn biết nơi tập trung dệt may, giày dép và mức tăng sản lượng, nên dùng nguồn thế nào?
Kí hiệu phân bố không có đủ dữ liệu định lượng như vậy.
Tổng sản lượng không cho vị trí cơ sở.
Đơn vị và thang đo là điều kiện để đọc đúng.
Đúng. Mỗi nguồn thể hiện một loại thông tin.
Lời giải
Mỗi nguồn thể hiện một loại thông tin. Kết hợp bảng với bản đồ giúp nêu phát triển và phân bố, nhưng phải giữ giới hạn của từng nguồn.
Đang học