Bảo vệ tài nguyên, môi trường và lợi ích hợp pháp trên biển

Phát triển tổng hợp kinh tế biển, đảo giúp sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng giá trị sản phẩm, tạo việc làm và cải thiện đời sống. Phối hợp ngành với quản lí tài nguyên, ô nhiễm góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới bền vững. Hoạt động kinh tế, dân cư và hạ tầng trên biển, đảo còn có ý nghĩa đối với quốc phòng, an ninh, giữ vững **chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông** theo SGK. Cần dùng đúng thuật ngữ của từng vùng biển, tuân thủ pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế liên quan. Hiệu quả môi trường không tự xuất hiện chỉ vì có nhiều ngành. Cần kiểm soát tác động và phối hợp quản lí. Lợi ích trước mắt của một hoạt động phải được xét cùng nguồn lợi lâu dài và ảnh hưởng tới cộng đồng, ngành khác.

Một số tài nguyên bị khai thác quá mức; ô nhiễm vẫn xảy ra, rác thải nhựa là vấn đề cấp bách. Hệ sinh thái và đa dạng sinh học biển suy giảm; ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng còn hạn chế theo SGK. Khai thác tận diệt làm giảm khả năng tái sinh nguồn lợi; chất thải ảnh hưởng chất lượng nước, sinh vật và cảnh quan. Tác động có thể lan từ nơi xả thải đến nơi nuôi trồng, đánh bắt, du lịch. Vì vậy cần bảo vệ cả hệ sinh thái và liên kết giữa các địa bàn. Ví dụ, rừng ngập mặn vừa là nơi sống của nhiều loài vừa góp phần bảo vệ bờ và sinh kế. Phục hồi rừng cần chọn vị trí, loài và điều kiện phù hợp; không chỉ tính số cây trồng rồi kết luận hệ sinh thái đã phục hồi đầy đủ.

Các nhóm giải pháp theo SGK gồm: khai thác tài nguyên hợp lí; ngăn ngừa, kiểm soát, giảm ô nhiễm, nhất là nhựa; quản lí và bảo vệ hệ sinh thái, khu bảo tồn, phục hồi rừng ngập mặn; tăng hợp tác khu vực, toàn cầu; giáo dục ý thức và hành động. Biện pháp cần trúng vấn đề. Với rác nhựa: giảm phát sinh, thu gom, xử lí và hạn chế thất thoát ra biển. Với suy giảm nguồn lợi: tuân thủ quy định khai thác, bảo vệ nơi sinh sản, tái sinh và theo dõi nguồn lợi. Với hệ sinh thái: bảo vệ, phục hồi phù hợp và kiểm soát các tác động gây suy giảm. Một hoạt động làm sạch bãi biển có ích nhưng chưa thay được kiểm soát chất thải từ nguồn. Hiệu quả cần theo dõi bằng thông tin phù hợp, không chỉ dựa một ảnh trước–sau.

Vẽ sơ đồ với trung tâm “phát triển tổng hợp kinh tế biển, đảo”, các nhánh ngành chính và mũi tên thể hiện quan hệ nguyên liệu, vận chuyển, dịch vụ. Thêm nhánh môi trường, tài nguyên và ý nghĩa đối với chủ quyền, các quyền, lợi ích hợp pháp. Chú giải mũi tên bằng một quan hệ cụ thể, không chỉ nối hình cho đẹp. Chọn một đặc khu theo bảng SGK trang 216. Tìm nguồn chính thức về một hoạt động kinh tế biển; ghi địa bàn, ngày công bố, năm số liệu, hiện trạng hay mục tiêu. Báo cáo ngắn gồm điều kiện, hoạt động, lợi ích, một vấn đề môi trường và biện pháp phù hợp, kèm nguồn. Sản phẩm cần có dẫn chứng thực, không tự tạo số khách, sản lượng hoặc câu chuyện. Nếu có bản đồ, dùng nguồn chính thức và giữ chú giải, mốc; không tự vẽ đường biên. Câu luyện kiểm cách lập luận, còn sơ đồ và báo cáo cần được tự hoàn thành.