Ấn Độ: đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước

Từ năm 1945, phong trào chống thực dân Anh của nhân dân Ấn Độ, dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại, phát triển mạnh. Anh buộc phải nhượng bộ. Kế hoạch Mao-bát-tơn năm 1947 chia lãnh thổ thành hai quốc gia trên cơ sở tôn giáo: Ấn Độ của người theo Hin-đu giáo và Pa-ki-xtan của người theo Hồi giáo. **Ngày 15-8-1947 là ngày độc lập của Ấn Độ.** Khi mới độc lập, Ấn Độ còn ở quy chế tự trị trong Liên hiệp Anh. Cuộc đấu tranh tiếp tục để giành độc lập hoàn toàn theo mạch SGK. **Ngày 26-1-1950, Hiến pháp có hiệu lực, nước Cộng hoà Ấn Độ ra đời.** Hai mốc khác nhau về nội dung; không vì nhấn mạnh năm 1950 mà phủ nhận ngày độc lập năm 1947. Hình 12.9 trang 57 chụp cuộc diễu hành ở Niu Đê-li trong lễ thành lập nước cộng hoà ngày 26-1-1950. Ảnh minh hoạ sự kiện chính trị, không phải cuộc đấu tranh chống Anh năm 1945. Hiến pháp đã được thông qua trước đó; ngày 26-1-1950 là ngày có hiệu lực. Có thể đối chiếu phần lịch sử trong tài liệu của Cục Thông tin báo chí Ấn Độ ở liên kết dưới đây.

Từ năm 1950 đến năm 1991, Ấn Độ bước vào thời kì xây dựng đất nước. Thể chế cộng hoà liên bang được củng cố, nền dân chủ được hoàn thiện. Đây là những chuyển biến về tổ chức nhà nước và đời sống chính trị. Ấn Độ thực hiện đường lối đối ngoại trung lập, từng bước xác lập địa vị quốc tế. “Trung lập” trong nội dung bài học không đồng nghĩa với đóng cửa hoặc không có quan hệ ngoại giao. Cần phân biệt đường lối đối ngoại với những hoạt động phát triển kinh tế trong nước.

Ấn Độ xây dựng nền kinh tế độc lập với cơ cấu hợp lí hơn. Công nghiệp nặng phát triển, gồm chế tạo máy móc, sản xuất điện từ năng lượng hạt nhân và công nghiệp hoá chất. Những ngành này góp phần tạo cơ sở vật chất cho xây dựng đất nước. Trong nông nghiệp, cuộc **“Cách mạng xanh”** giúp Ấn Độ không chỉ tự túc lương thực mà còn xuất khẩu. Có thể nối thành mạch: đổi mới sản xuất nông nghiệp → tăng khả năng cung cấp lương thực → đáp ứng nhu cầu trong nước và có sản phẩm xuất khẩu. Không ghép tên “Cách mạng xanh” với việc thành lập nước cộng hoà hoặc chế tạo bom nguyên tử.

Khoa học – công nghệ có bước tiến: Ấn Độ chế tạo thành công bom nguyên tử năm 1974, phóng vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo Trái Đất năm 1975. Đây là hai thành tựu khác nhau, cần giữ đúng tên và mốc. Thông tin “phóng vệ tinh” trong bài chưa đủ để kết luận vệ tinh được đưa lên bằng tên lửa do Ấn Độ tự chế tạo. Bảng tóm tắt có thể gồm ba hàng: chính trị, kinh tế, khoa học – công nghệ. Mỗi hàng ghi nội dung chính và một dẫn chứng; chẳng hạn kinh tế có “Cách mạng xanh”, khoa học – công nghệ có vệ tinh năm 1975. Cách này giúp giữ quan hệ giữa lĩnh vực và thành tựu, thay vì chỉ học một dãy năm.