Văn học và nghệ thuật thế kỉ XVIII–XIX

Văn học thế kỉ XVIII–XIX phát triển với nhiều nhà văn, nhà thơ lớn. Các tác phẩm phản ánh hiện thực xã hội và đời sống con người, góp phần đặt nền móng cho văn học hiện đại. | Tác giả | Tác phẩm tiêu biểu được SGK giới thiệu | | --- | --- | | H. Ban-dắc, Pháp | Tấn trò đời | | Vích-to Huy-gô, Pháp | Nhà thờ Đức Bà Pa-ri; Những người khốn khổ | | Lép Tôn-xtôi, Nga | Chiến tranh và hoà bình | Những người khốn khổ xuất bản năm 1862, miêu tả đời sống người nghèo khổ và thể hiện tình yêu thương con người. Dẫn chứng giúp nối một tác phẩm cụ thể với giá trị xã hội, thay vì chỉ ghi nhớ tên tác giả.

Nghệ thuật thời kì này đa dạng, với các tác phẩm thể hiện vẻ đẹp, tình nhân ái và khát vọng tự do. Có thể phân biệt lĩnh vực bằng cách thể hiện, thay vì gộp mọi tác giả vào văn học. | Loại hình | Đại diện hoặc công trình trong SGK | | --- | --- | | Âm nhạc | V. Mô-da, Giô-han Bách; L. Bét-tô-ven, Ph. Sô-panh, P. I. Trai-cốp-xki | | Hội hoạ | G. Da-vit, Ơ. Đơ-la-croa, Ph. Gôi-a, I. Lê-vi-tan, V. Van Gốc | | Kiến trúc | Cung điện Véc-xai ở Pháp | Thế kỉ XVIII có dấu ấn Mô-da, Bách; sang XIX có Bét-tô-ven, Sô-panh, Trai-cốp-xki. Kiến trúc Véc-xai được xây dựng, mở rộng và tiếp tục hoàn thiện qua nhiều giai đoạn; không coi ảnh cung điện hiện nay là ảnh chụp nguyên trạng mọi thế kỉ.

Văn học, nghệ thuật góp phần phản ánh hiện thực, lên án tệ nạn và bất công, khơi dậy tình nhân ái, cổ vũ khát vọng tự do, hạnh phúc. Mỗi tác phẩm có cách thể hiện riêng: một tiểu thuyết về người nghèo khác với một bức tranh phong cảnh hoặc một bản nhạc. Khi phân tích, nêu tác phẩm, chỉ ra nội dung hoặc chi tiết phù hợp rồi giải thích giá trị. Không gán cho mọi tác phẩm cùng một thông điệp chỉ vì chúng thuộc một thời kì.