Vai trò của hồ, đầm và nước ngầm

Mưa nhiều cùng các vùng trũng tạo điều kiện hình thành hồ, đầm tự nhiên. Con người còn xây hồ thuỷ lợi, hồ thuỷ điện và hồ điều hoà. Mỗi loại có vị trí, nguồn nước và mục đích sử dụng khác nhau. Hồ, đầm có thể chứa nước ngọt, nước lợ hoặc nước mặn. **Hồ, đầm nước ngọt** là nguồn cấp cho trồng trọt, chăn nuôi và sinh hoạt theo điều kiện phù hợp. Những mặt nước lợ, mặn có thể có lợi thế thuỷ sản riêng; không coi mọi đầm đều cấp nước ngọt tưới cây được.

Các hồ chứa trữ nước cho phát điện, cấp nước và sản xuất; mặt nước còn thuận lợi khai thác, nuôi trồng thuỷ sản. Một số hồ, đầm thông với sông, biển có giá trị giao thông. Cảnh quan và hệ sinh thái góp phần phát triển du lịch. Ví dụ SGK nêu hồ thuỷ điện Hoà Bình, Sơn La, Ialy; đầm phá Tam Giang và hồ Tơ Nưng. Tên địa phương đọc theo bản sách 2026 và bản đồ hành chính 2025 trong sách. Không lấy địa chỉ hành chính cũ của một hồ làm địa chỉ hiện nay nếu chưa đối chiếu. Ảnh một hồ có thuyền giúp nhận ra hoạt động nhìn thấy, nhưng chưa chứng minh hồ đáp ứng đủ mọi nhu cầu cấp nước. Phải kết hợp mục đích công trình và thông tin nguồn.

Hồ nước ngọt cung cấp, dự trữ nước cho đời sống; vai trò này rõ ở nơi có mùa khô sâu sắc. **An ninh nguồn nước** gắn với khả năng bảo đảm nguồn phù hợp cho sinh hoạt, sản xuất và môi trường. Trữ lượng lớn không tự đồng nghĩa mọi nước đều sẵn dùng. Cần bảo vệ chất lượng, điều tiết theo mùa và đáp ứng nhu cầu của các khu vực sử dụng. Không lấy ảnh mặt hồ rộng để kết luận nguồn luôn đủ quanh năm.

Tìm nước trong lỗ rỗng, khe nứt và phân biệt với nước trên mặt đất.

Nước ngầm nằm trong lỗ rỗng, khe nứt của đất đá. Nguồn này khá phong phú nhưng phân bố không đều. Những nơi khan hiếm nước mặt ở Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên có thể dựa vào nước ngầm cho sản xuất, sinh hoạt. Nước ngầm cấp cho trồng trọt, chăn nuôi, một số ngành công nghiệp và đời sống. Một số nguồn nước khoáng, nước nóng còn có giá trị du lịch nghỉ dưỡng. Vai trò đó không chứng minh mọi giếng đều có nước thích hợp hoặc có thể khai thác không giới hạn. Mô hình dưới giúp nhớ vị trí nước trong đất đá và nguồn thấm. Đây không phải mặt cắt địa chất của một địa phương cụ thể; mực nước, chất lượng và khả năng khai thác thực tế cần dữ liệu riêng.

Chọn một đối tượng, xác định vị trí trên bản đồ và ghi nguồn có thời điểm. Tìm hai hoạt động sử dụng nước thực tế, giải thích chúng dựa vào đặc điểm nguồn nước nào; thêm một vấn đề cần bảo vệ hoặc sử dụng hợp lí. Sản phẩm gồm bảng ngắn, ảnh đã xác nhận địa điểm nếu có và đoạn giải thích. Tách điều quan sát được với điều cần số liệu chuyên môn; không tự ước lượng trữ lượng hoặc khẳng định chất lượng từ màu nước trong một ảnh.