btvn.vn
Tìm kiếm Đăng nhập

Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất

Lưu trên thiết bị này
Việt Nam từ thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX · Chọn bài khác

Khai thác để phục vụ sự thống trị của Pháp

Sơ đồ giúp nối hoạt động khai thác với đời sống và những mâu thuẫn xã hội.
Quan hệ chính sách–biến đổi–mâu thuẫn theo SGK 8, tr. 88–89; sơ đồ khái quát.
Quan hệ chính sách–biến đổi–mâu thuẫn theo SGK 8, tr. 88–89; sơ đồ khái quát.
Sau khi căn bản hoàn thành bình định bằng quân sự, Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam từ **1897 đến 1914**. Pháp hoàn thiện bộ máy thống trị, chia Việt Nam thành ba kì với chế độ cai trị khác nhau. Về kinh tế, Pháp chiếm đất lập đồn điền, khai mỏ, lập một số nhà máy, độc quyền thị trường và tăng thuế; mở một số tuyến giao thông, cảng biển để phục vụ cai trị, khai thác. Trong văn hoá, giáo dục, Pháp truyền bá ảnh hưởng phương Tây, đào tạo người phục vụ bộ máy thống trị. Trọng tâm cần hiểu là **những chính sách ấy làm Việt Nam biến đổi thế nào**, không chỉ học thuộc danh sách việc Pháp thực hiện.

Bài luyện: Mục đích của chính sách

Các hoạt động chiếm đất, khai mỏ, độc quyền và mở giao thông trước hết nhằm mục đích gì?
Chọn một đáp án

Lệ thuộc về chính trị và kinh tế

Về chính trị, quyền lực nằm trong tay người Pháp; một bộ phận địa chủ phong kiến trở thành tay sai, công cụ thống trị và bóc lột. Về kinh tế, Việt Nam trở thành nơi cung cấp tài nguyên, sức lao động rẻ và thị trường tiêu thụ hàng hoá của Pháp. Một số nhà máy, tuyến giao thông và hoạt động buôn bán xuất hiện hoặc mở rộng, nhưng nền kinh tế phát triển mất cân đối, chậm chạp, ngày càng lệ thuộc Pháp. Ví dụ, có đường vận chuyển nối khu mỏ với cảng giúp chuyển khoáng sản, nhưng riêng việc có đường chưa đủ chứng minh nền kinh tế độc lập hoặc người lao động đều khá lên. Cần xét mục đích công trình, ai nắm quyền và điều kiện lao động.

Bài luyện: Công trình và tác động

Nhận xét nào đúng khi có nhà máy và giao thông mới trong thời thuộc địa?
Chọn một đáp án

Bài luyện: Quyền lực và bộ máy

Tác động chính trị nào được bài nêu?
Chọn một đáp án

Biến đổi văn hoá và cơ cấu xã hội

Văn hoá phương Tây du nhập mạnh hơn, tác động đến lối sống, học thức và tư duy. Đô thị phát triển ở cả Bắc, Trung, Nam. Cơ cấu xã hội cũng thay đổi: xuất hiện các tầng lớp mới như tiểu tư sản, học sinh, sinh viên; số công nhân tăng, tập trung ở các cơ sở kinh tế chủ chốt của Pháp. Nông dân vẫn chiếm đa số và sống nghèo khổ. Nhiều người mất đất, phải tìm việc ở hầm mỏ, nhà máy, đồn điền. Công nhân lao động nặng nhọc, trong điều kiện khắc nghiệt, bị bóc lột. Việt Nam trở thành **nước thuộc địa nửa phong kiến**. Xã hội có hai mâu thuẫn cơ bản: **toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp**, và **nông dân với địa chủ phong kiến**.

Bài luyện: Thay đổi và tiếp tục tồn tại

Nhận xét nào đúng về xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX?
Chọn một đáp án

Bài luyện: Hai mâu thuẫn cơ bản

Cặp nào đúng với xã hội thuộc địa nửa phong kiến?
Chọn một đáp án

Đọc ảnh công nhân và tư liệu về nông dân

Hình 19.2 SGK cho thấy công nhân khai mỏ đầu thế kỉ XX làm việc với phương tiện thô sơ và lao động nặng. Tư liệu của Nguyễn Ái Quốc được dẫn ở trang 89 mô tả người nông dân bị áp bức, mất đất, chịu lao dịch và dễ rơi vào đói khổ. Đọc ảnh để nêu những gì quan sát được; đọc tư liệu để xác định đối tượng, tình cảnh và người viết. Kết hợp hai nguồn có thể nhận xét đời sống người lao động rất khó khăn. Không dùng một ảnh để tính mức lương chính xác của tất cả công nhân, hoặc coi mọi người trong ảnh đều là nông dân đang canh tác.

Bài luyện: Kết luận từ hai nguồn

Ảnh công nhân khai mỏ và đoạn tư liệu về người nông dân hỗ trợ kết luận nào?
Chọn một đáp án

Bài luyện: Tách chính sách và tác động

Dòng nào đặt đúng chính sách bên trái, tác động bên phải?
Chọn một đáp án

Đang học