Cảm phục tiền bối và tìm một con đường khác
Sơ đồ đặt lựa chọn hướng đi trước các hoạt động và ý nghĩa của quá trình tìm tòi.
**Nguyễn Tất Thành** sinh ngày **19–5–1890** trong gia đình nhà nho yêu nước ở Kim Liên, Nghệ An. Lớn lên khi đất nước mất độc lập, Người chứng kiến các cuộc đấu tranh yêu nước diễn ra liên tục nhưng chưa thành công.
Người rất khâm phục các nhà yêu nước tiền bối, song không tán thành con đường của họ và quyết định tìm hướng cứu nước mới. Cảm phục lòng yêu nước không đồng nghĩa chấp nhận mọi chủ trương. Từ việc nhận ra hạn chế của các hướng đã có, Người lựa chọn đi sang **phương Tây**, làm việc và học hỏi để tìm hiểu con đường giải phóng dân tộc.
Bài luyện: Vì sao tìm hướng đi mới?
Cách giải thích nào phù hợp với lựa chọn của Nguyễn Tất Thành?
Người khâm phục các nhà yêu nước và mong giải phóng dân tộc.
Việt Nam vẫn chịu ách thuộc địa.
Đúng. Cần phân biệt thái độ trân trọng với việc lựa chọn phương pháp.
Người chọn sang phương Tây tìm tòi con đường khác.
Lời giải
Chọn C. Các phong trào trước chưa giành thắng lợi, con đường cầu viện hoặc dựa vào thực dân có hạn chế. Nguyễn Tất Thành trân trọng lòng yêu nước của tiền bối nhưng quyết định tìm hướng mới. Đây là lựa chọn về con đường, không phải phủ nhận lòng yêu nước của người đi trước.
Ra đi từ bến Nhà Rồng
Ngày **5–6–1911**, tại **bến Nhà Rồng, Sài Gòn**, Nguyễn Tất Thành làm phụ bếp trên tàu buôn Pháp và bắt đầu hành trình sang phương Tây. Trong những năm sau đó, Người đi qua nhiều nước ở **châu Âu, châu Phi và châu Mỹ**, làm nhiều công việc để sống và học hỏi.
Khi giới thiệu hành trình, cần ghi nơi xuất phát, mốc ra đi, hướng đi và hoạt động. Những chuyến đi, lao động và quan sát thực tế giúp Người có thêm hiểu biết; mốc ra đi là bước mở đầu tìm đường, chưa phải lúc đất nước được giải phóng.
Bài luyện: Mốc ra đi
Thông tin nào đúng về sự kiện 5–6–1911?
Đúng. Cần ghép người, nơi xuất phát, thời gian và hướng đi.
Phương án gắn hoạt động 1917 vào mốc 1911.
Đông du 1905 thuộc hoạt động Phan Bội Châu, không phải sự kiện 5–6–1911.
Vận động 1906 gắn Phan Châu Trinh, khác sự kiện đang hỏi.
Lời giải
Chọn A. Ngày 5–6–1911, Nguyễn Tất Thành rời bến Nhà Rồng ở Sài Gòn trên tàu buôn Pháp, đi sang phương Tây. Sự kiện mở đầu hành trình tìm con đường cứu nước mới; không nhầm với hoạt động của các nhân vật hoặc tổ chức khác.
Bài luyện: So với Đông du
Điểm khác nào đúng giữa hướng đi 1911 của Nguyễn Tất Thành và Đông du?
Hướng đi Nguyễn Tất Thành là phương Tây, không lặp cầu viện Nhật.
Đúng. So sánh giữ đúng nhân vật và tính chất hoạt động.
Phương án đã đổi người và hoạt động.
Đông du có trước 1911 và tan rã 1909.
Lời giải
Chọn B. Đông du do Hội Duy tân tổ chức, đưa thanh niên sang Nhật học. Nguyễn Tất Thành quyết định đi phương Tây từ 1911, tự lao động và học hỏi để tìm con đường mới. So sánh phải giữ đúng hướng, thời gian và cách hoạt động.
Trở lại Pháp và tiếp tục hoạt động
Năm **1917**, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp, làm nhiều nghề để kiếm sống, tích cực hoạt động trong **Hội những người Việt Nam yêu nước** và **phong trào công nhân Pháp**. Thắng lợi của **Cách mạng tháng Mười Nga** ảnh hưởng mạnh đến tư tưởng của Người.
Những hoạt động buổi đầu tạo điều kiện quan trọng để Người tìm được con đường cứu nước đúng đắn về sau. Cần phân biệt bước tìm tòi 1911–1917 với các bước phát triển tư tưởng và tổ chức ở giai đoạn tiếp theo.
Bài luyện: Hoạt động đúng giai đoạn
Nhóm thông tin nào thuộc năm 1917 được bài nêu?
Mốc rời Nhà Rồng là 1911, không phải 1917.
Đó là hoạt động Phan Bội Châu từ 1904–1905.
Quang phục hội 1912 gắn Phan Bội Châu.
Đúng. Đây là hoạt động buổi đầu của Nguyễn Tất Thành ở Pháp.
Lời giải
Chọn D. Theo nội dung giai đoạn 1911–1917, năm 1917 Người trở lại Pháp, vừa lao động vừa tham gia hoạt động yêu nước và công nhân. Các sự kiện của Cần vương, Đông du hoặc hiệp ước không thuộc hoạt động của Người ở mốc này.
Bài luyện: Bước mở đầu và kết quả về sau
Nhận xét nào đúng về ý nghĩa hoạt động 1911–1917?
Đúng. Hoạt động buổi đầu có ý nghĩa chuẩn bị, tìm tòi.
Mốc ra đi không phải mốc độc lập của đất nước.
Ra đi mở đầu quá trình tìm tòi qua thực tiễn.
Không chuyển sự kiện giai đoạn sau về 1917.
Lời giải
Chọn A. Những trải nghiệm lao động, học hỏi và hoạt động yêu nước, công nhân tạo điều kiện để Người tiếp tục tìm con đường đúng đắn. Ý nghĩa chuẩn bị khác với kết quả giành độc lập hoặc thành lập tổ chức trong các giai đoạn sau.
Đọc ảnh, niên biểu và nguồn giới thiệu
Hình 19.5 SGK là ảnh bến Nhà Rồng đầu thế kỉ XX, giúp hình dung nơi gắn với sự kiện ra đi. Chú thích ảnh và tư liệu lịch sử xác định mối liên hệ ấy; riêng bức ảnh bến cảng không đủ để kể mọi chặng hành trình.
Để viết đoạn giới thiệu khoảng **7–10 câu** về Nguyễn Tất Thành hoặc một trong hai nhà yêu nước đã học, chuẩn bị SGK và nguồn bảo tàng. Chọn vài mốc tiêu biểu, ghi người/cơ quan tạo nguồn, thời gian, đường dẫn và ngày tra cứu. Sắp xếp theo bối cảnh → hoạt động → đóng góp → suy nghĩ, bài học có dẫn chứng.
Nếu dùng ảnh, phân biệt ảnh địa điểm, chân dung, tranh tái hiện và ảnh sự kiện; chỉ dùng hình có xuất xứ, quyền sử dụng rõ. Đọc lại để không gán hoạt động của người khác hoặc của thời kì sau vào 1911–1917. Sản phẩm cần là đoạn giới thiệu hoàn chỉnh kèm nguồn.
Bài luyện: Giới hạn của ảnh
Ảnh bến Nhà Rồng đầu thế kỉ XX trực tiếp giúp làm rõ nhất điều gì?
Ảnh địa điểm xuất phát không thể hiện các cuộc họp ở Pháp.
Đúng. Ảnh giúp định hình nơi chốn, tư liệu bổ sung sự kiện.
Một ảnh bến cảng không cung cấp mọi chặng và hoạt động.
Ảnh không phải niên biểu các tổ chức.
Lời giải
Chọn B. Ảnh giúp quan sát bến cảng trong thời kì được chụp. Chú thích và tư liệu cho biết nơi ấy gắn với sự kiện ra đi. Những chặng hành trình và hoạt động khác cần nguồn tương ứng, không thể suy hết từ ảnh địa điểm.
Bài luyện: Bài học có dẫn chứng
Cách rút bài học nào bám vào hoạt động 1911–1917?
Lời ca ngợi không thay dẫn chứng cụ thể.
Cần giữ đúng sự kiện và thời gian.
Đúng. Nhận xét xuất phát từ hành động đã được học.
Gán sai người làm mất căn cứ lịch sử.
Lời giải
Chọn C. Hoạt động làm việc để sống, học hỏi qua nhiều nước và lựa chọn tìm hướng mới là dẫn chứng cho tinh thần ham học, bền bỉ, suy nghĩ độc lập. Đoạn giới thiệu cần nối nhận xét với những hoạt động ấy; chọn đúng cách làm chưa thay cho việc tự viết, dẫn nguồn và kiểm lại sản phẩm.
Đang học