Đấu tranh chống Pháp ở ba nước Đông Dương

Cuối XIX–đầu XX, Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia chịu ách thống trị của thực dân Pháp. Nhân dân các nước đấu tranh chống xâm lược và đô hộ, giành độc lập. Các nước láng giềng có quan hệ lịch sử, địa lí gắn bó, tạo điều kiện giúp đỡ và phối hợp. Không đồng nhất ba nước thành một quốc gia hoặc coi mọi cuộc đấu tranh diễn ra cùng một ngày. Cần nhận ra cả phong trào riêng của từng dân tộc và những biểu hiện đoàn kết.

Kháng chiến chống Pháp xâm lược nổ ra từ giữa XIX. Những phong trào tiêu biểu cuối XIX gồm **Cần vương 1885–1896** và **khởi nghĩa nông dân Yên Thế 1884–1913**. Sang đầu XX, phong trào giải phóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản có hai xu hướng chính là bạo động và cải cách. Yên Thế kéo dài sang đầu XX; không ép mọi phong trào cuối XIX phải kết thúc trước năm 1900. Các bài Việt Nam tiếp theo sẽ làm rõ bối cảnh, lực lượng và diễn biến từng phong trào.

Bảng chọn những ví dụ SGK tr.70. Giữ đúng nhân vật, địa bàn và khoảng thời gian, thay vì chỉ học một danh sách tên. | Nước | Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu | | --- | --- | | Cam-pu-chia | A-cha Xoa 1863–1866; Pu-côm-bô 1866–1867; Si-vô-tha 1861–1892 | | Lào | Pha-ca-đuốc ở Xa-van-na-khét 1901–1903; Ong Kẹo ở Bô-lô-ven 1901–1907 | Các cuộc đấu tranh gây khó khăn, tổn thất cho thực dân, thể hiện ý chí chống áp bức. Một sự kiện kéo dài nhiều năm có thể cùng thời gian với sự kiện khác; không đọc thứ tự tên trong bảng thành thứ tự trước sau tuyệt đối.

Sơ đồ nối cơ sở, mục tiêu với biểu hiện cụ thể của đoàn kết.

Nhân dân Việt Nam ở Nam Bộ và Tây Nguyên đã giúp đỡ, phối hợp với nhân dân Cam-pu-chia, Lào chống Pháp. Đó là **biểu hiện bước đầu của liên minh chiến đấu ba dân tộc** chống kẻ thù chung. Ví dụ trong hướng dẫn SGV: nghĩa quân Pu-côm-bô có người Khơ-me, Xtiêng, Kinh; lực lượng Việt Nam liên kết chiến đấu và nhân dân giúp lương thực, vũ khí. Dẫn chứng cho thấy đoàn kết được thể hiện bằng hành động, không chỉ bởi các nước gần nhau.