Chế độ nước và biểu đồ sông Hồng, sông Tiền

Sông Hồng có hai mùa rõ. Theo SGK, **mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10**, chiếm khoảng **75%** lượng dòng chảy năm; **mùa cạn từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau**, khoảng **25%**. Mùa lũ chỉ kéo dài năm tháng nhưng tập trung phần lớn lượng nước trong năm. Các phụ lưu, trong đó có Đà và Lô, hợp với dòng chính thành mạng lưới dạng nan quạt. Khi nhiều nhánh cùng đưa nước về, lũ có thể lên nhanh, đột ngột. Các hồ chứa ở thượng lưu giúp điều hoà dòng chảy, nhưng không làm mất hẳn mùa lũ hoặc loại bỏ mọi nguy cơ ngập. Biểu đồ trong bài thể hiện **lưu lượng**: lượng nước qua mặt cắt trong một giây, đơn vị **m³/s**. Trục ngang là tháng; trục đứng là lưu lượng. SGK bản 2026 không ghi năm quan trắc của chuỗi này, nên không coi đây là dự báo cho một năm hiện tại.

Theo SGK, **mùa lũ từ tháng 7 đến tháng 11**, chiếm khoảng **80%** lượng dòng chảy năm; **mùa cạn từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau**, khoảng **20%**. Mùa lũ bắt đầu và kết thúc muộn hơn sông Hồng một tháng theo khoảng mùa được sách nêu. Lưu vực Mê Công dài, mạng lưới dạng lông chim và hồ Tôn-lê Sáp góp phần điều tiết nước, nên lũ thường lên và rút chậm hơn. Ở hạ lưu, chế độ nước còn chịu tác động mạnh của thuỷ triều. Nước triều lên xuống là biến động theo nhịp triều; mùa lũ, mùa cạn là biến động theo mùa, không nên đồng nhất hai nhịp này. Biểu đồ sông Tiền tại **trạm Mỹ Thuận** trong bài cũng dùng m³/s. Thang trục đứng khác biểu đồ Hà Nội. Muốn so sánh giá trị phải đọc con số và đơn vị, không so chiều cao hai hình một cách trực tiếp.

Bảng rút từ hai biểu đồ SGK, dùng cùng đơn vị **m³/s**. Khoảng cao nhất–thấp nhất cho biết mức chênh của hai giá trị trong chuỗi, không phải lượng nước của cả năm. | Trạm | Cao nhất | Thấp nhất | | --- | --- | --- | | Hà Nội | 5 632 (tháng 7) | 924 (tháng 2) | | Mỹ Thuận | 13 310 (tháng 9) | 1 204 (tháng 4) | Ví dụ ở Hà Nội: 5 632 − 924 = **4 708 m³/s**. Ở Mỹ Thuận: 13 310 − 1 204 = **12 106 m³/s**. Đây là chênh lệch lưu lượng trong chuỗi. Muốn tính thể tích nước phải xét thêm thời gian, không cộng mười hai trị số m³/s rồi gọi là m³/năm.