Khai thác hoang mạc và cận nhiệt châu Phi

Hoang mạc khô, nguồn nước và thức ăn hạn chế. Ở ốc đảo, nơi có nguồn nước lộ ra, người dân có thể trồng chà là, cam, chanh và một số cây lương thực như lúa mạch trên ruộng nhỏ. Có nước tại ốc đảo không có nghĩa toàn hoang mạc được tưới đầy đủ. Dê, lạc đà được chăn nuôi theo hình thức du mục: đàn gia súc di chuyển giữa các nơi để tìm nước và thức ăn. Lạc đà còn được dùng vận chuyển hàng hóa qua hoang mạc. Những cách sử dụng này gắn với điều kiện khô hạn, không phải mọi nơi đều có thể mở rộng trồng trọt như vùng ẩm.

Kĩ thuật khoan sâu giúp phát hiện, khai thác dầu khí, khoáng sản và nước ngầm, làm thay đổi hoạt động kinh tế ở một số vùng hoang mạc. Cảnh quan đặc biệt cũng tạo điều kiện du lịch. Tuy nhiên, có công nghệ không đồng nghĩa tài nguyên vô hạn hoặc nơi nào cũng thích hợp khai thác. Nước ngầm cần dùng tiết kiệm; khai khoáng, du lịch cần hạn chế tác động môi trường. Khô hạn, biến đổi khí hậu và cách sử dụng đất bất hợp lí có thể làm suy thoái đất, thúc đẩy hoang mạc hóa.

Ở đầu bắc và đầu nam châu Phi có môi trường cận nhiệt, mùa đông ấm, ẩm, mùa hạ khô. Người dân trồng nho, cam, chanh, ô liu, một số cây lương thực như lúa mì, ngô và chăn nuôi cừu. Khai khoáng và du lịch cũng phát triển ở nơi có điều kiện; SGK giới thiệu dầu mỏ ở An-giê-ri, vàng, kim cương ở Cộng hòa Nam Phi. Không dùng tài nguyên của một nước để kết luận mọi nơi trong môi trường đều giống nhau. Cả hoang mạc và cận nhiệt đều cần chống khô hạn, hoang mạc hóa. Biện pháp có bảo vệ lớp phủ, sử dụng đất và nước hợp lí, hợp tác xây dựng các vành đai xanh. Đây là hướng hành động, không có nghĩa hoang mạc hóa đã được giải quyết hoàn toàn.

Có thể chọn câu hỏi: người dân sử dụng nguồn nước để sinh sống ở Xa-ha-ra như thế nào? Dùng bản đồ để xác định phạm vi, tìm tư liệu đáng tin về ốc đảo, nước ngầm và hoạt động sản xuất, ghi nơi và thời điểm của ví dụ. Sắp xếp thành đoạn ngắn: vị trí–điều kiện khô hạn → một cách khai thác → giới hạn và yêu cầu bảo vệ. Nếu có ảnh, ghi nguồn, địa điểm và điều quan sát được. Không dùng một ảnh ốc đảo để khẳng định toàn Xa-ha-ra xanh tốt; câu luyện kiểm cách tìm hiểu, còn sản phẩm giới thiệu vẫn cần thực hiện.