Xác định phương hướng ngoài thực tế

La bàn cầm tay có kim nam châm và vòng chia hướng, chia độ. Hai đầu kim thường được đánh dấu khác nhau; cần đọc kí hiệu của thiết bị để nhận đúng đầu chỉ bắc, không chỉ đoán theo một màu cố định. | Hướng | Tiếng Việt | Tiếng Anh | Số độ | |---|---|---|---| | Bắc | B | N | 0° hoặc 360° | | Đông | Đ | E | 90° | | Nam | N | S | 180° | | Tây | T | W | 270° | Chú ý chữ N: trên thiết bị dùng tiếng Anh, N là North, nghĩa là Bắc; trong cách viết tiếng Việt của bài Địa lí, N là Nam.

1. Chọn vị trí quan sát, đặt la bàn thăng bằng; tránh gần nam châm và đồ vật kim loại có thể làm lệch kim. 2. Nếu thiết bị có chốt hãm, mở chốt; chờ kim ổn định. 3. Xoay mặt chia hướng để vạch Bắc (0°) trùng với đầu kim chỉ bắc. Khi đó xác định được trục bắc – nam và các hướng còn lại. 4. Từ vị trí đứng, xác định hướng nhìn tới cửa lớp rồi đọc hướng, số độ trên mặt la bàn đã chỉnh. Hướng của cửa lớp phải gắn với vị trí quan sát. Đổi sang một vị trí khác thì hướng nhìn tới cùng cánh cửa có thể thay đổi. Với la bàn trên điện thoại, làm theo hướng dẫn của thiết bị và chờ chỉ số ổn định.

Mặt Trời mọc về phía đông và lặn về phía tây. Hướng mọc, lặn thay đổi theo mùa và vĩ độ, nên cách này chỉ giúp xác định phương hướng gần đúng. Khi đã xác định phía đông, quay mặt về hướng ấy: sau lưng là tây, bên trái là bắc, bên phải là nam. Nếu quay mặt về hướng tây thì sau lưng là đông, bên phải là bắc, bên trái là nam. Có thể dùng la bàn để đối chiếu kết quả quan sát. Không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời.

Ở bán cầu Bắc, nếu nhận diện đúng sao Bắc Cực trên bầu trời đêm, phía chân trời bên dưới ngôi sao giúp xác định gần đúng hướng bắc. SGK hướng dẫn dựa vào các chòm sao Đại Hùng hoặc Thiên Hậu để tìm sao Bắc Cực. Không phải ngôi sao sáng nào cũng là sao Bắc Cực. Cách này cần điều kiện nhìn thấy sao và khả năng nhận diện đúng; không áp dụng như một quy tắc chung cho mọi nơi ở bán cầu Nam.

Chọn một chỗ đứng cố định trong sân trường hoặc trong lớp. Dùng la bàn để xác định hướng nhìn tới hai đối tượng, chẳng hạn cửa lớp và cổng trường; ghi lại vị trí đứng, hướng và số độ. Kiểm tra lại sau khi đưa la bàn ra xa đồ vật có thể gây nhiễu. Có thể đối chiếu với hướng đông hoặc tây xác định gần đúng qua quan sát Mặt Trời. Nếu hai cách cho kết quả chênh lệch, kiểm tra điều kiện quan sát và cách đặt la bàn. Cần trực tiếp sử dụng dụng cụ để luyện kĩ năng này.